Σε μια Θεσσαλία που ακόμη μετρά τις πληγές της από τις διαδοχικές θεομηνίες, ο περιφερειάρχης Δημήτρης Κουρέτας επιχειρεί να αναμετρηθεί με ένα από τα πιο σύνθετα και κρίσιμα διακυβεύματα της εποχής: την ανθεκτικότητα μιας ολόκληρης Περιφέρειας απέναντι στην κλιματική κρίση, αλλά και την ανάγκη για ένα νέο, διαφανές μοντέλο διοίκησης.
Μιλώντας στην One Voice, ο κ. Κουρέτας ανοίγει τα χαρτιά του για τις πραγματικές παθογένειες που παρέλαβε, εξηγεί πού βρίσκονται σήμερα τα αντιπλημμυρικά έργα, το τι συμβαίνει με το υδατικό ζήτημα και τον Αχελώο, καθώς και ποια είναι η πραγματική εικόνα σε υποδομές, αγροτική παραγωγή και σιδηροδρομικό δίκτυο. Με αιχμηρό λόγο απέναντι σε όσα –όπως λέει– «κρατούσαν τη Θεσσαλία ανοχύρωτη», παρουσιάζει τις προτεραιότητες, τις διεκδικήσεις προς την κυβέρνηση και το νέο διοικητικό υπόδειγμα που θέλει να αφήσει ως παρακαταθήκη.
Μετά τις διαδοχικές θεομηνίες που έπληξαν τη Θεσσαλία, πιστεύετε ότι η Περιφέρεια διαθέτει πλέον ένα ολοκληρωμένο σχέδιο πολιτικής προστασίας; Και σε ποιο βαθμό έχουν προχωρήσει οι δεσμεύσεις σας για αντιπλημμυρικά έργα που θα αντέξουν σε ακραία καιρικά φαινόμενα;
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας διαθέτει ολοκληρωμένο σχέδιο πολιτικής προστασίας από την πρώτη ημέρα που αναλάβαμε την ηγεσία της γιατί εκεί δώσαμε όλο το βάρος μας. Χωρίς έργα ουσιαστικής συντήρησης και αποκατάστασης των υδατορεμάτων και έργα αντιπλημμυρικής προστασίας με δεσμευμένα μόλις 5 εκατομμύρια ευρώ και χωρίς να υπάρχει στα συρτάρια καμία μελέτη, αντιπλημμυρικών έργων, η Θεσσαλία βρέθηκε ανοχύρωτη απέναντι στα καιρικά φαινόμενα που ξέσπασαν το 2023 και όλη η Ευρώπη είδε τις εικόνες με τις πόλεις και τα χωριά να βουλιάζουν στις λάσπες. Αυτή η εικόνα σε πολλά επίπεδα έπρεπε να ανατραπεί. Μόλις αναλάβαμε, δημιουργήσαμε άμεσα το πρώτο Κέντρο Συντονισμού Πολιτικής στο κτήριο της Περιφέρειας στη Λάρισα, το οποίο λειτουργεί ως κεντρικός κόμβος σχεδιασμού και διαχείρισης κρίσεων, με στόχο την έγκαιρη πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπιση φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών.
Με τις ευθύνες και τις δυνατότητες που μας έδωσε η Κυβέρνηση δρομολογήσαμε έργα ύψους 117 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση των ζημιών από την κακοκαιρία «Ντάνιελ», σε 432 σημεία και μέσα από το ΕΣΠΑ, με 4, 7 εκατομμύρια ευρώ θα υλοποιήσουμε αρχικά το επιχειρησιακό σχέδιο αντιπλημμυρικής προστασίας του Πηνειού με στόχο την διασφάλιση της ανθεκτικότητας των περιοχών από τις οποίες διέρχεται ο ποταμός. Εμείς, κινηθήκαμε με σχέδιο, ταχύτητα και διαφάνεια και το οργανόγραμμα που εφαρμόσαμε δεν είναι θεωρητικό κείμενο, αλλά ο οδικός χάρτης που θα συμβάλλει στην θωράκιση του κάμπου που πέρασε τόσα πολλά. Συνεργαζόμαστε με όλους για να διασφαλίσουμε ότι κάθε έργο, που ανήκει στην δική μας αρμοδιότητα, θα πιάνει τόπο. Δεν θα σταματήσω να επαναλαμβάνω πως η προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών παραμένει αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα και στην ευθύνη που μας αναλογεί θέλουμε να μπορέσουμε να χτίσουμε όχι μόνο υποδομές αντιπλημμυρικών έργων, αλλά όλη την κουλτούρα της ανθεκτικότητας.
Η κατάσταση των υποδομών—οδικών, σιδηροδρομικών και υδραυλικών—αποτελεί κεντρική ανησυχία των Θεσσαλών. Ποια είναι η πραγματική εικόνα σήμερα και ποια έργα θεωρείτε απόλυτη προτεραιότητα για την επόμενη διετία;
Όταν αναλάβαμε βρήκαμε μια μακροσκελέστατη λίστα των αντιπλημμυρικών έργων που εξαγγέλθηκαν και επανεξαγγέλθηκαν αλλά παρέμεναν στα χαρτιά, καθώς εκείνοι που κλήθηκαν να τα υλοποιήσουν, δεν κατάφεραν να τα ολοκληρώσουν. Σημαντικά έργα κινούνταν σε σχοινοτενή εξέλιξη παρά το γεγονός ότι είχαν ανακοινωθεί για να προστατεύσουν την Θεσσαλία. Ακόμα και οι καθαρισμοί των ρεμάτων ήταν στο “κενό” γι΄αυτό και ο Daniel ήρθε και έβαλε την τελική σφραγίδα της καταστροφής. Εννοείται πως για εμάς τα έργα ορεινής υδρονομίας και διαχείρισης λεκανών απορροής, μαζί με τα σιδηροδρομικά και οδικά έργα είναι στην πρώτη γραμμή. Δεν εξαρτάται όμως η πορεία τους από την Περιφέρεια.
Εμείς στο επίπεδο των έργων και των ευθυνών που έχουμε αναλάβει συνεχίζουμε την σκληρή δουλειά και πιστεύω πως ο καθένας όταν έχει την εξουσία πρέπει να έχει και την ευθύνη που του αναλογεί και να την παίρνει. Εμείς ολοκληρώνουμε έργα, παραδίδουμε έργα και ταυτόχρονα χρηματοδοτούμε και τελειώνουμε τις μελέτες για να ξεκινήσουν οι υποδομές που αναλογούν στον ρόλο και στις αρμοδιότητές μας.
Το υδατικό ζήτημα στη Θεσσαλία παραμένει άλυτο εδώ και δεκαετίες. Τι διαφορετικό σκοπεύετε να κάνετε εσείς ώστε να υπάρξει μακροπρόθεσμη, βιώσιμη διαχείριση νερού και όχι απλώς αποσπασματικές λύσεις;
Γνωρίζετε πως δεν ανήκει πλέον το ζήτημα στην δική μας αρμοδιότητα. Αυτό που μπορώ να μεταφέρω είναι η ανησυχία μου και δεν την κρύβω. Έχω δηλώσει πως στηρίζω τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων που ανέλαβε και την ευθύνη διαχείρισης του νερού στην Θεσσαλική υδρολογική λεκάνη.
Πρέπει να αρχίσει συντεταγμένα και χωρίς άλλη καθυστέρηση η σταδιακή εφαρμογή του σχεδίου διαχείρισης λεκανών απορροής της Θεσσαλίας, καθώς και το αντίστοιχο της Στερεάς Ελλάδος, δηλαδή του Αχελώου, ειδικά για το ορεινό τμήμα των Αγράφων το οποίο υπάγεται στην Θεσσαλία, εκεί όπου έχουν επί δεκαπέντε χρόνια εγκαταλειφθεί τα ημιτελή έργα του ποταμού. Χωρίς νερό δεν μπορεί να υπάρξει αγροτική παραγωγή και χωρίς αγροτική παραγωγή δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον για τη Θεσσαλία, αλλά και για ολόκληρη τη χώρα. Για όλους αυτούς τους λόγους έχω καλέσει κατ΄επανάληψη την κυβέρνησή να ενεργοποιηθεί άμεσα στην επανεκκίνηση των έργων του Αχελώου και λυπάμαι που ένα σοβαρό πολιτικό ζήτημα εξελίσσεται στις δικαστικές αίθουσες.
Πρέπει να γίνει σαφές πως η εγκατάλειψη των αρδευόμενων εκτάσεων θα επιφέρει σημαντική μείωση του αγροτικού εισοδήματος κατά 25%, κάτι που σήμερα, από κοινού με τους υδατικούς κινδύνους, αποτελεί καθοριστικό στοιχείο για την παραμονή των ανθρώπων στον τόπο τους και για την συνέχιση του αγροτικού επαγγέλματος. Ζήτησα από την Κυβέρνηση παρόμοια αντιμετώπιση όπως αυτή που παρουσιάστηκε για την ΕΥΔΑΠ και την Αττική και για τη Θεσσαλία. Δηλαδή πλήρη σχεδιασμό, δέσμευση – εκ μέρους της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού – για το χρονοδιάγραμμα, τους οικονομικούς πόρους και τους φορείς που θα υλοποιήσουν τα έργα..
Μετά τις πλημμύρες του ’23 και του ’24 πολλά χωριά παραμένουν εκτεθειμένα. Μπορείτε να μας πείτε σε ποιες περιοχές έχει γίνει ουσιαστική αποκατάσταση και σε ποιες όχι, και ποιοι είναι οι λόγοι καθυστερήσεων;
Η ενημέρωση που έχω από την Κυβέρνηση είναι πως βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο η μελέτη για τη μετεγκατάσταση της Μεταμόρφωσης, που εκπονείται με χορηγία του Συνδέσμου Ελλήνων Βιομηχάνων. Το χωριό θα μεταφερθεί στην περιοχή Καλυβάκια, όπου θα χτιστούν περί τα 150 σπίτια, μια περιοχή που προτείνεται και για τη μετεγκατάσταση των οικογενειών του Βλοχού.
Στο οδικό δίκτυο της Περιφέρειας υπάρχουν ακόμη σοβαρές αστοχίες και επικίνδυνες διαβάσεις. Γιατί δεν έχουν επισπευσθεί οι εργολαβίες; Υπάρχει επαρκής χρηματοδότηση ή εντοπίζετε προβλήματα στη διοίκηση και τις μελέτες;
Θα σας απαντήσω και σε αυτή την ερώτηση από την δική μας θέση, γιατί και τα οδικά έργα θα ολοκληρωθούν με ευθύνη της Κυβέρνησης και οι εταιρείες στις οποίες ανατέθηκε το μεγάλο αυτό οδικό πρόγραμμα ανέπτυξαν εργοτάξια, πριν 4 μήνες. Εμείς, μετά τις καταστροφές προχωρήσαμε όπου αυτό ήταν δυνατό με εντολές έκτακτης ανάγκης στην επούλωση των πληγέντων υποδομών με αποκαταστάσεις βατότητας του Επαρχιακού Οδικού δικτύου και το σύνολο των έργων του συγκοινωνιακού τομέα κόστισε για την Περιφέρεια 75,4 εκατομμύρια ευρώ. Εννοείσαι πως συνεχίζουμε καθημερινά και αδιάκοπα να παρεμβαίνουμε όπου είναι ανάγκη.
Το σιδηροδρομικό δίκτυο στη Θεσσαλία έχει υποστεί τεράστιες ζημιές, ενώ οι κάτοικοι κάνουν λόγο για πλήρη απαξίωση. Ποιες είναι οι διεκδικήσεις σας προς το κεντρικό κράτος και ποια χρονοδιαγράμματα έχουν τεθεί για πλήρη επαναλειτουργία;
Έχουν υπογραφεί συμβάσεις συνολικού προϋπολογισμού 450 εκατ. ευρώ και τα έργα περιλαμβάνουν τις αποκαταστάσεις στη διπλή γραμμή Δομοκός-Κραννώνας και στα τμήματα Παλαιοφάρσαλος-Καλαμπάκα και Λάρισα-Βόλος. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα πρέπει να παραδοθούν το καλοκαίρι του 2026 και ξεκίνησαν φέτος τον Απρίλιο. Πιστεύω και εύχομαι να ολοκληρωθούν εντός του χρονοδιαγράμματος που τέθηκε.
Οι αγρότες της Θεσσαλίας βιώνουν μία από τις δυσκολότερες περιόδους των τελευταίων δεκαετιών. Πώς απαντάτε στην κριτική ότι η Περιφέρεια δεν έχει ακόμη παρουσιάσει ένα συνεκτικό σχέδιο ανασυγκρότησης της πρωτογενούς παραγωγής;
Η αλήθεια είναι πως πρώτη φορά ενημερώνομαι ότι μας ασκείται κριτική επειδή δεν παρουσιάσαμε σχέδιο ανασυγκρότησης της πρωτογενούς παραγωγής, γιατί το παρουσιάσαμε πριν έναν χρόνο.
Πρόκειται για ένα σχέδιο που θέλει την Θεσσαλία αυτοδύναμη, με ένα σύστημα πολυκαλλιέργειας με υψηλή διατροφική αξία, με συμμόρφωση με την Κοινή Αγροτική Πολιτική και άλλες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτοδυναμία σημαίνει και μείωση της εξάρτησης από τις επιδοτήσεις και ανακάλυψη νέων αγορών από τους παραγωγούς και τους συνεταιρισμούς, τους οποίους η Περιφερειακή Αρχή στηρίζει έμπρακτα. Από τις βασικές πτυχές επίσης του σχεδίου ανάπτυξης είναι και η στήριξη των προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ. Το σχέδιό μας είναι συνυφασμένο και με την αντιμετώπιση του υδατικού προβλήματος γιατί η έλλειψη αρδευτικού νερού για τις καλλιέργειες είναι το τεράστιο πρόβλημα ιδίως στην ανατολική Θεσσαλία, μιας και οδηγεί είτε σε εγκατάλειψη εκτάσεων ή σε μη αρδευόμενες καλλιέργειες με χαμηλότερο εισόδημα για τους παραγωγούς. Στόχος είναι να επανέλθουν με ορθολογικό τρόπο οι αρδευόμενες εκτάσεις στα 2,5 εκατ. στρέμματα ώστε να βελτιωθεί η συνολική πρόσοδος από τη φυτική παραγωγή.
Έχουμε καταθέσει συνολικό και κοστολογημένο σχέδιο για την θεσσαλική γεωργία, που περιλαμβάνει από εξασφάλιση ποιοτικών και ιδιότυπων προϊόντων μέχρι συγκεκριμένα εργαλεία χρηματοδότησης.
Το ζήτημα του ΟΠΕΚΕΠΕ και οι μεγάλες καθυστερήσεις στις πληρωμές έχουν προκαλέσει ασφυξία σε χιλιάδες παραγωγούς. Θεωρείτε ότι λειτουργεί ο μηχανισμός των ελέγχων; Τι παρεμβάσεις ζητάτε ώστε να μη χαθούν επιδοτήσεις και ενισχύσεις;
Είναι περιττό να σημειώσω πως με τους αγρότες και τους εκπροσώπους τους βρίσκομαι καθημερινά σε ανοιχτή γραμμή και το σχέδιο της παραγωγικής ανασυγκρότησης που θίξατε σε προηγούμενη ερώτηση , μέσα από συνεργασίες και εξαντλητικό διάλογο μαζί τους εκπονήθηκε. Ενδεχομένως να μην θυμάστε αλλά την προεκλογική περίοδο του 2023 ζήτησα εισαγγελική παρέμβαση γιατί ο πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Αυγενάκης και ο κ. Αγοραστός δήλωσαν πως τα αποτελέσματα των εκλογών θα έκριναν και την πορεία χρηματοδοτήσεων και επιδοτήσεων στη Θεσσαλία.
Αποχωρώντας ο κ. Αυγενάκης από την περιοδεία του στην Θεσσαλία άνοιξε και η πλατφόρμα αιτήσεων για επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ για τρεις μέρες και συγκεκριμένα για τις 6-7-8 Οκτωβρίου του 2023. Αυτές τις τρεις μέρες πρέπει να ελέγξει ο εισαγγελέας και να δει ποιοι έλαβαν χρήματα. Η θέση μου για τον ΟΠΕΚΕΠΕ είναι αυτή που έχει ο κάθε Έλληνας: Όλα στο φως και χωρίς καμία επίπτωση για την συντριπτική πλειοψηφία των έντιμων παραγωγών.
Στον κτηνοτροφικό τομέα επικρατεί μεγάλη ανησυχία για την ευλογιά και τον κίνδυνο εξάπλωσης. Έχει υπάρξει επαρκής θωράκιση: εμβολιασμοί, κτηνιατρικός έλεγχος, και δίκτυο έγκαιρης ειδοποίησης; Τι μέτρα δεν έχουν εφαρμοστεί ακόμη;
Την δική μου θητεία στην Περιφέρεια Θεσσαλίας μέχρι σήμερα, μια λέξη την χαρακτηρίζει και είναι η λογοδοσία. Η λογοδοσία μου στους κτηνοτρόφους για την ευλογιά είναι καθημερινή γι΄αυτό και η αίθουσα συνεδριάσεων του περιφερειακού συμβουλίου έχει γίνει η κοινή μας έδρα. Η θέση μου για το ζήτημα της ευλογιάς που πονάει όλη την χώρα, τους κτηνοτρόφους και τους καταναλωτές είναι γνωστή. Τα μέτρα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης έχουν αποτύχει, η Εθνική Επιτροπή δεν ανταποκρίνεται στο ρόλο της γιατί αρνείται κάθε διάλογο με τους κτηνοτρόφους και ο στοχευμένος εμβολιασμός, είναι η λύση.
Η Περιφέρεια είναι η μόνη που κινητοποίησε τον επιστημονικό κόσμο για να συνομιλήσει με τους κτηνοτρόφους και είμαι μαζί τους σε έναν μεγάλο αγώνα γιατί με την τακτική που ακολουθείται σήμερα, τον Μάρτιο, με την νέα έξαρση της ασθένειας, δεν θα μείνει ζώο στη Θεσσαλία.
Ποιο είναι το συνολικό σας όραμα για την Θεσσαλία;
Έχω μάθει να μην έχω οράματα, αλλά στόχους και πείσμα. Από την πρώτη στιγμή που αναλάβαμε τα ηνία της Περιφέρειας θέσαμε ως στόχο τις βάσεις για μία ανθεκτική Θεσσαλία, απέναντι κυρίως στις φυσικές καταστροφές και δημιουργήσαμε ένα βιώσιμο περιβάλλον για να νιώσει ο πολίτης ασφαλής.
Βασική μας προτεραιότητα ήταν και παραμένει η Πολιτική Προστασία, αλλά μεγάλο βάρος δίνουμε στην κοινωνική πολιτική, στην στήριξη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, στις υποδομές για την υγεία. Εξοπλίζουμε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας, αλλάζουμε την εικόνα και τις παροχές με υποδομές και τεχνολογικό εξοπλισμό. Οι δαπάνες για τον τομέα του πολιτισμού μεγεθύνθηκαν γιατί χρηματοδοτούνται έργα αλλά και εκατοντάδες δράσεις, ενώ μεγενθύθηκαν οι δαπάνες για την ενίσχυση του ΕΚΑΒ, της Αστυνομίας, της Πυροσβεστικής σε οχήματα και εξοπλισμό.
Αλλάξαμε το μοντέλο διοίκησης, προσδώσαμε ταυτότητα στη Θεσσαλία και βάση αυτής, προτεραιοποιήσαμε την αξιοποίηση των κονδυλίων του ΕΣΠΑ και του προγράμματος «Θεσσαλία 2021-27». Ο δικός μου στόχος ήταν η αλλαγή μιας νοοτροπίας στην διοίκηση, γιατί αυτή η αλλαγή οριζόντια μεταφέρεται ως αποτέλεσμα και την κοινωνία.
Πηγή: Κυριακάτικη Εφημερίδα One Voice
