Η καθημερινή μετακίνηση στην πρωτεύουσα μετατρέπεται σε δοκιμασία αντοχής για τους πολίτες, καθώς η αύξηση οχημάτων, οι κορεσμένες υποδομές και οι καθυστερημένες παρεμβάσεις δημιουργούν μια πόλη διαρκώς μποτιλιαρισμένη, χωρίς ορατή λύση άμεσα.
Η Αθήνα ασφυκτιά. Κηφισός, λεωφόρος Αλεξάνδρας, Κηφισίας, Μεσογείων, Ποσειδώνος, Βουλιαγμένης, Βασιλίσσης Αμαλίας, Συγγρού, Πανεπιστημίου και δεκάδες άλλοι δρόμοι καθημερινά «βράζουν» από την κυκλοφοριακή συμφόρηση. Ο μέσος χρόνος μετακίνησης φτάνει τα 37,6 λεπτά και σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να ξεπεράσει τις δύο ώρες. Η ελληνική πρωτεύουσα συγκαταλέγεται στις πέντε πιο επιβαρυμένες κυκλοφοριακά πόλεις της Ευρώπης. Ο αριθμός των οχημάτων αυξάνεται διαρκώς, ενώ οι υπάρχουσες υποδομές αδυνατούν να ανταποκριθούν. Τα έργα και οι παρεμβάσεις που προγραμματίζονται προχωρούν με αργούς ρυθμούς και απέχουν πολύ από το να προσφέρουν λύσεις. Η καθημερινή μετακίνηση στην Αθήνα είναι θέμα υπομονής, με τους πολίτες να χάνουν πολλές ώρες εγκλωβισμένοι στα αυτοκίνητά τους.
500.000 αυτοκίνητα σε 5 χρόνια
Κάθε χρόνο στην Αττική εισέρχονται πάνω από 100.000 νέα επιβατικά αυτοκίνητα, την ώρα που αποσύρονται περίπου 20.000 παλαιά οχήματα. Το αποτέλεσμα είναι μια συνεχής διόγκωση του στόλου, που μέσα σε λίγα χρόνια μεταφράζεται σε εκατοντάδες χιλιάδες επιπλέον αυτοκίνητα στους δρόμους. Όπως επισημαίνει ο Κωνσταντίνος (Ιαβέρης) Μαρκουίζος, αντιπεριφερειάρχης Οδικής Ασφάλειας και Κέντρου Διαχείρισης Κυκλοφορίας της Περιφέρειας Αττικής μιλώντας στην One Voice: «Μόνο τα καινούργια επιβατικά οχήματα που εισέρχονται στην Αττική ξεπερνούν τις 100.000 τον χρόνο. Το πρόβλημα είναι ότι δεν αποσύρονται τα παλιά αυτοκίνητα. Αποσύρονται μόλις περίπου 20.000 ετησίως. Σε πέντε χρόνια θα έχουμε άλλο μισό εκατομμύριο αυτοκίνητα». Την επιβάρυνση αυτή εντείνει η απουσία ενός αποτελεσματικού κεντρικού σχεδιασμού για το κυκλοφοριακό, με αποτέλεσμα οι αποσπασματικές παρεμβάσεις των δήμων με τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) να έχουν περιορισμένο και τοπικό χαρακτήρα.
Το κυκλοφοριακό πρόβλημα αφορά ολόκληρο το οδικό δίκτυο και τα κεντρικά σημεία της πόλης. Ιδιαίτερα έντονο είναι στη λεωφόρο Αλεξάνδρας και στη λεωφόρο Κηφισού, με την Αλεξάνδρας να αποτελεί έναν από τους πιο αργούς άξονες. «Ο Κηφισός δεν είναι αυτόνομος δρόμος. Συνδέεται με ένα ευρύτερο δίκτυο και το πρόβλημα εκτείνεται σε όλη την Περιφερειακή και στα κεντρικά σημεία της πόλης. Η ζήτηση είναι σαφώς μεγαλύτερη από τη δυνατότητα του δικτύου να την υποστηρίξει», τονίζει ο κ. Ιαβέρης υπογραμμίζοντας ότι «ο κορεσμός έχει επέλθει εδώ και χρόνια».
Τα προβλήματα στον Κηφισό
Στον Κηφισό κινούνται καθημερινά πάνω από 200.000 οχήματα, αριθμός που σε ώρες αιχμής μπορεί να προσεγγίσει τις 250.000. Παρότι πρόκειται για αυτοκινητόδρομο, διαθέτει ασυνήθιστα πολλές εισόδους και εξόδους σε σχέση με άλλους σύγχρονους οδικούς άξονες, γεγονός που δημιουργεί έντονες διασταυρώσεις ροών. «Αρκεί μια βλάβη και το κλείσιμο μιας λωρίδας για να δημιουργηθούν αμέσως φαινόμενα μποτιλιαρίσματος. Σε πάνω από 20 σημεία ανά κατεύθυνση, όσοι επιχειρούν να εξέλθουν έρχονται σε σύγκρουση με όσους προσπαθούν να εισέλθουν στον δρόμο», εξηγεί ο ίδιος.
Στο πλαίσιο αναζήτησης λύσεων, εξετάστηκε η απαγόρευση της κίνησης φορτηγών και βαρέων οχημάτων τις πρωινές ώρες αιχμής (7 με 10), καθώς την περίοδο αυτή τα φορτηγά αντιστοιχούν περίπου στο 20% της κυκλοφορίας στον Κηφισό. Ωστόσο, το μέτρο συναντά πρακτικές δυσκολίες. «Το ζήτημα απαιτεί διάλογο με τους επαγγελματίες οδηγούς και τον κλάδο των logistics. Τα φορτία από το λιμάνι δεν μπορούν να “περιμένουν”, καθώς εξυπηρετούν όχι μόνο την Αττική αλλά ολόκληρη τη χώρα», σημειώνει ο αντιπεριφερειάρχης Οδικής Ασφάλειας της Περιφέρειας Αττικής. Ο κ. Ιαβέρης υποστηρίζει επίσης ότι αποσυμφόρηση θα μπορούσαν να προσφέρουν: «Οι τριπλοί κόμβοι στον Σκαραμαγκά, που εδώ και πάρα πολλά χρόνια είναι στον προγραμματισμό. Επίσης, η περιμετρική οδός Θήβας ή Ασπροπύργου. Αυτά όμως είναι λύσεις βελτιστοποίησης και επιβράδυνσης του προβλήματος».
Η Αττική επεκτείνεται οικιστικά χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση των υποδομών μεταφοράς. Το πρόβλημα στάθμευσης διογκώνεται, ενώ όσες νέες θέσεις και αν δημιουργηθούν γεμίζουν αμέσως. Η ουσιαστική διέξοδος, σύμφωνα με τον κ. Μαρκουίζο, περνά μέσα από «μια μητροπολιτική, ολιστική προσέγγιση με έμφαση στα μέσα μαζικής μεταφοράς». «Χωρίς ισχυρά και ελκυστικά ΜΜΜ δεν πρόκειται να βελτιωθεί τίποτα. Χρειάζονται πιο πυκνά δρομολόγια, καλύτερη συνδεσιμότητα και κίνητρα για εναλλακτικές μετακινήσεις, όπως ποδηλατόδρομοι όπου αυτό είναι εφικτό», καταλήγει.
