Η πρόσφατη εκτίναξη των περιθωρίων διύλισης των ΕΛΠΕ αναδεικνύει τις έντονες αντιφάσεις μεταξύ υπερκερδών του Ομίλου και των δυσκολιών που αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία και κοινωνία, δημιουργώντας κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα.
Η εκτίναξη του περιθωρίου διύλισης των ΕΛΠΕ μετά την έναρξη του πολέμου αναδεικνύει σημαντικές αρνητικές επιχειρηματικές, πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις. Ενώ η ελληνική οικονομία και η κοινωνία δοκιμάζονται από την εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου, ο Όμιλος καταγράφει σημαντική αύξηση κερδών, στέλνοντας μήνυμα υπερκέρδους σε αντίθεση με την υπόλοιπη αγορά. Οι μέτοχοι, Έλληνες και ξένοι, διαμηνύουν στην κυβέρνηση να μην παρέμβει στη κερδοφορία, σε αντίθεση με τη στάση της απέναντι στη Motor Oil προ διετίας, όπου χρησιμοποιήθηκε η Επιτροπή Ανταγωνισμού για να περάσουν τα δικά της μηνύματα.
Η ιστορική αναδρομή είναι χαρακτηριστική: Αν τα ΕΛΠΕ είχαν την τρέχουσα πολιτική στάση και τα υπερκέρδη κατά την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του ’70, ίσως να μην είχαν ιδιωτικοποιηθεί ποτέ. Ο πρώην πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής είχε σκεφτεί διαφορετικά, ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν φαίνεται διατεθειμένος να ακολουθήσει ανάλογη λογική.
Η πρόσφατη συμφωνία με την Chevron για τα κοιτάσματα δείχνει ότι τα ΕΛΠΕ βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα της κυβέρνησης και της αμερικανικής πρεσβείας. Επιχειρηματικά, ο Όμιλος έχει αποθεματοποιήσει πετρέλαιο σε χαμηλές τιμές (60 δολ./βαρέλι), ενώ οι τρέχουσες τιμές πάνω από 110 δολ./βαρέλι εκτινάσσουν το περιθώριο διύλισης πάνω από 30%, δημιουργώντας υπερκέρδη.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτά τα υπερκέρδη προκύπτουν εις βάρος άλλων επιχειρηματικών κλάδων, κυρίως βιομηχανίας και μεταφορών, σε πολεμική περίοδο, κάτι που θεωρείται τουλάχιστον αντιπαραγωγικό και ηθικά αμφισβητήσιμο. Μια δίκαιη αντιμετώπιση απαιτεί παρέμβαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, όπως συνέβη με τη Motor Oil, καθώς και ενδεχόμενη επιβολή πλαφόν στα περιθώρια διύλισης ή χρήση υπερκερδών για αύξηση αγορών πετρελαίου, χωρίς να πλήττονται τα κέρδη του Ομίλου.
Αυτά τα μέτρα θα μπορούσαν να εξισορροπήσουν την αγορά και να διασφαλίσουν ότι η κερδοφορία των ΕΛΠΕ δεν θα μεταφράζεται σε δυσανάλογη επιβάρυνση για την ελληνική οικονομία και κοινωνία.
