Στο έλεος του παρατεταμένου καύσωνα βρίσκονται επιβάτες και εργαζόμενοι στα μέσα σταθερής τροχιάς της Αθήνας, καθώς σοβαρές ελλείψεις σε τροχαίο υλικό και ανεπαρκής συντήρηση οδηγούν καθημερινά σε απαράδεκτες συνθήκες μετακίνησης και εργασίας.
Παρά τις διαβεβαιώσεις για βελτίωση των συνθηκών η πραγματικότητα είναι ότι αρκετά οχήματα ιδίως στη Γραμμή 1 του Μετρό συνεχίζουν να κινούνται χωρίς στοιχειώδη προστασία από τη θερμική καταπόνηση.
Το πιο πρόσφατο περιστατικό, που αποκαλύφθηκε από τα Σωματεία Εργαζομένων της ΣΤΑΣΥ, αφορά λιποθυμικό επεισόδιο ηλεκτροδηγού στη Γραμμή 1, μεταξύ Θησείου και Πειραιά, λόγω δυσλειτουργίας του κλιματισμού στον θάλαμο οδήγησης. Παρά την έγκαιρη ενεργοποίηση του συστήματος ακινητοποίησης του συρμού και την αποφυγή ατυχήματος, το περιστατικό αναδεικνύει τον οριακό χαρακτήρα της κατάστασης στο δίκτυο.
Η έλλειψη συρμών έχει οδηγήσει σε χρήση παλαιών «δανεικών» συρμών πρώτης γενιάς – των λεγόμενων «γαλλικών» – που δεν διαθέτουν καθόλου κλιματισμό. Οι συγκεκριμένοι συρμοί είχαν σχεδιαστεί για υπόγειες διαδρομές, με μικρά παράθυρα και ελάχιστο φυσικό αερισμό, γεγονός που τους καθιστά ιδιαίτερα προβληματικούς σε συνθήκες υπέργειας κυκλοφορίας και υψηλών θερμοκρασιών. Όταν υπερθερμαίνονται, ακινητοποιούνται σε υπόστεγα για να «δροσιστούν» με ανοιχτές πόρτες και παράθυρα.
Στο μέτωπο της συντήρησης, η κατάσταση κρίνεται επισφαλής: μόλις δύο ψυκτικοί τεχνικοί είναι διαθέσιμοι καθημερινά για τη Γραμμή 1, ενώ εργολάβοι που έχουν την ευθύνη των συστημάτων κλιματισμού σε επιβατικούς χώρους φέρονται να απουσιάζουν, αφήνοντας το δίκτυο ουσιαστικά ακάλυπτο εν μέσω θερινής αιχμής.
Προσπάθεια αναβάθμισης των συρμών του 2002 από τη Siemens δεν απέδωσε τα αναμενόμενα, με αποτέλεσμα τουλάχιστον δέκα συρμοί να παραμένουν παροπλισμένοι λόγω αδυναμίας επισκευής εξαρτήματος του κλιματιστικού συστήματος.
Ο ΟΑΣΑ από την πλευρά του, παραθέτει στοιχεία για τη γενικότερη κατάσταση στον στόλο:
• Στα λεωφορεία, 529 νέα οχήματα διαθέτουν σύγχρονα συστήματα κλιματισμού, με τον αριθμό να προβλέπεται να αυξηθεί σε 951 μέχρι το τέλος του 2025.
• Στις γραμμές 2 και 3 του μετρό, 52 συρμοί βρίσκονται σε κυκλοφορία, με πρόβλεψη για ανάταξη και προμήθεια νέων συρμών μέσω ΕΣΠΑ.
• Στη Γραμμή 1, η ανακαίνιση 14 συρμών αναμένεται να ξεκινήσει το 2026, ενώ σήμερα κυκλοφορούν 4 συρμοί χωρίς κλιματισμό, που – θεωρητικά – χρησιμοποιούνται μόνο σε ώρες μειωμένης θερμικής επιβάρυνσης.
Ωστόσο, όπως καταγγέλλουν εργαζόμενοι, οι πρακτικές αυτές δεν επαρκούν. Επιβάτες στρέφουν την αγανάκτησή τους προς τους οδηγούς, φτάνοντας στα όρια της σύγκρουσης, ενώ η διοίκηση καλείται να απαντήσει στο ερώτημα: πώς είναι δυνατόν να μην επαρκούν οι συρμοί για ένα θερινό πρόγραμμα μειωμένων δρομολογίων – και μάλιστα με βασική προϋπόθεση την ασφαλή και αξιοπρεπή μεταφορά;
Η εικόνα παραπέμπει σε μια διαχρονική εγκατάλειψη του δικτύου σταθερής τροχιάς, με τις υποδομές να φθίνουν, τη συντήρηση να υποστελεχώνεται, και τις αναγκαίες επενδύσεις να καθυστερούν.
