Γράφει ο Σταύρος Κωνσταντινίδης*
Η εμφάνιση των ηλεκτρικών πατινιών στις μεγάλες πόλεις παρουσιάστηκε ως μια μικρή επανάσταση στη μικροκινητικότητα. Υποτίθεται ότι θα έδιναν μια γρήγορη, οικονομική και πιο φιλική προς το περιβάλλον λύση στις καθημερινές μετακινήσεις. Στην πράξη, όμως, ιδιαίτερα στην Αθήνα, η ένταξή τους έγινε βίαια και χωρίς ουσιαστική προετοιμασία. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται τόσο στο ίδιο το μέσο όσο στην πόλη που κλήθηκε να το υποδεχτεί.
Η Αθήνα παραμένει μια πόλη σχεδιασμένη σχεδόν αποκλειστικά γύρω από το αυτοκίνητο. Η κυκλοφοριακή πίεση είναι έντονη, τα πεζοδρόμια συχνά στενά ή κατειλημμένα και οι υποδομές μικροκινητικότητας περιορισμένες. Το δίκτυο ποδηλατόδρομων είναι αποσπασματικό και ανεπαρκές, γεγονός που σημαίνει ότι το ηλεκτρικό πατίνι δεν διαθέτει φυσικό και ασφαλή χώρο κίνησης. Έτσι, οι χρήστες αναγκάζονται είτε να κινούνται στο οδόστρωμα, εκτεθειμένοι στα αυτοκίνητα, είτε πάνω στα πεζοδρόμια, δημιουργώντας κινδύνους για τους πεζούς.
Τα τελευταία χρόνια, η αύξηση των ατυχημάτων επιβεβαιώνει αυτή την πραγματικότητα. Σημαντικό ποσοστό των περιστατικών αφορά νεαρούς χρήστες ή ακόμη και ανήλικους, οι οποίοι συχνά αντιμετωπίζουν το πατίνι ως παιχνίδι και όχι ως όχημα. Ωστόσο, ένα ηλεκτρικό πατίνι μπορεί να αναπτύξει αρκετή ταχύτητα ώστε να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς, ιδιαίτερα όταν δεν χρησιμοποιείται προστατευτικός εξοπλισμός.
Το πρόβλημα επιτείνεται από την απουσία σαφούς και εφαρμόσιμου πλαισίου κανόνων. Δεν απαιτείται άδεια οδήγησης, η χρήση κράνους σπάνια ελέγχεται, ενώ η παρουσία της Τροχαίας παραμένει περιορισμένη. Το αποτέλεσμα είναι ένα χαοτικό περιβάλλον, όπου διαφορετικοί χρήστες συνυπάρχουν χωρίς κοινή αντίληψη κινδύνου και χωρίς σαφή όρια ευθύνης.
Η ενσωμάτωση των πατινιών στο αστικό δίκτυο δεν μπορεί να βασίζεται σε ευχολόγια. Απαιτούνται αυστηροί κανόνες: χρήση μόνο από ενήλικες, υποχρεωτικό κράνος και φωτισμός, καθώς και περιορισμός κυκλοφορίας σε δρόμους χαμηλής ταχύτητας, έως 30 χιλιόμετρα την ώρα. Θα έπρεπε επίσης να εξεταστεί η υποχρεωτική ασφάλιση και η καταγραφή των οχημάτων.
Το βασικό ερώτημα, όμως, είναι αν όλα αυτά μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη. Αν οι μηχανισμοί ελέγχου δεν επαρκούν, τότε η ανεξέλεγκτη χρήση δεν μπορεί να συνεχιστεί χωρίς συνέπειες.
Τελικά, δεν αποτύχαμε να αγκαλιάσουμε τα πατίνια. Επιχειρήσαμε να τα εντάξουμε σε μια πόλη που ακόμη δυσκολεύεται να οργανώσει τη δική της κυκλοφορία. Για άλλη μία φορά, η τεχνολογία προχώρησε γρηγορότερα από τις υποδομές και την κρατική προετοιμασία. Μια κλασική ελληνική συνήθεια, πρώτα αφήνουμε το χάος να δημιουργηθεί και μετά αναρωτιόμαστε γιατί δεν λειτουργεί.
*Πολιτικός μηχανικός – Συγκοινωνιολόγος
