Οι συμβολισμοί έχουν πάντα τη σημασία τους. Την ιδιαιτερότητά τους. Προσθέτουν στο «κυρίως αφήγημα» και σε πολλές περιπτώσεις το ενδυναμώνουν, αν όχι… το υποκαθιστούν.
Την 11η Νοεμβρίου η ανθρωπότητα γιόρτασε τη λήξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τη λήξη ενός πολέμου με ασυνήθιστη σκληρότητα, που ξεκλήρισε ολόκληρες γενιές ανθρώπων. Ένας πόλεμος κυρίως σε ευρωπαϊκό έδαφος. Με τη λήξη του να συμβαίνει σημειολογικά την 11η ώρα, της 11ης ημέρας, του 11ου μήνα του 1918.
Έναν αιώνα και κάτι ύστερα από εκείνες τις δραματικές μνήμες που έδωσαν τη «σκυτάλη» σε ακόμη μια χειρότερη σύγκρουση, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ώστε το δέος της αυτοκαταστροφής να οδηγήσει την ανθρωπότητα σε κοινότητες συνεργασίας, από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών μέχρι την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, η νέα κοινή πατρίδα μας, η Ενωμένη Ευρώπη, βρίσκεται ακόμη μια φορά σε συνθήκες πολέμου.
Το μέτωπο της ουκρανικής κρίσης έχει το πολυδιάστατο περιεχόμενο των δραματικών οικονομικών επιπτώσεων και της αναπόφευκτης φτωχοποίησης των Ευρωπαίων πολιτών, με την ανατροφοδοτούμενη υποβάθμιση της ποιότητας ζωής όλων μας. Περισσότερο επώδυνος ωστόσο, μοιάζει ο «πόλεμος» που διεξάγει η Ευρώπη με τον εαυτό της. Με πληθυντικά «θύματα» και απώλειες. Και συνέπειες που παγιώνονται σε βάθος χρόνου, επηρεάζοντας οριζόντια τις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Ο «πόλεμος» αυτός έχει στο επίκεντρο τον ίδιο τον γενετικό κώδικα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τις… εργαστηριακές ρυθμίσεις με τις οποίες πορεύτηκε η Ευρώπη επί πολλές δεκαετίες, ως συλλογικό υποκείμενο, ως μόρφωμα ενσωμάτωσης διαφορετικών ρευμάτων ιδεών, χωρίς φόβο, αλλά με την προσμονή της αφομοίωσης του καινούργιου και του διαφορετικού. Ακόμη και σε εποχές κρίσης σαν τη σημερινή εξάλλου, η πρόσθεση και ο πολλαπλασιασμός παραμένουν οι βασικές μαθηματικές πράξεις της προόδου, απέναντι στην αφαίρεση και στη διαίρεση, που φουντώνουν τον διχασμό και ενισχύουν το μίσος.
Μια ματιά να ρίξει κάποιος γύρω του σε όσα συμβαίνουν στη γηραιά ήπειρο θα διαπιστώσει μια σιωπηλή τάση αποστασιοποίησης των πολιτών από τα δρώμενα του δημοσίου βίου, καταδίκης των συστημικών δυνάμεων και επιλογής εναλλακτικών, ακόμη και ακραίων, με κυρίαρχη αφετηρία και στόχευση την τιμωρία εκείνων που ασκούν εξουσία, χωρίς τα αποτελέσματα των πολιτικών επιλογών τους να στηρίζουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και τους Ευρωπαίους πολίτες.
Ο «πόλεμος» αυτός της Ευρώπης με τον σκοτεινό εαυτό της είναι διαρκής. Η έλλειψη εμπνευσμένης και αξιοπρεπούς ηγεσίας στην πολιτική, στην οικονομία, στην Εκκλησία, στα ΜΜΕ, στις τέχνες και στα γράμματα εξελίσσεται σε αυτοάνοσο και παγιώνει τη φθορά και την παρακμή.
