Μετά τις συνταρακτικές αποκαλύψεις των τελευταίων ημερών με τη δημοσιοποίηση των λεγόμενων «Panama Papers», η παγκόσμια κοινή γνώμη έχει στρέψει το ενδιαφέρον της στον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν οι «φορολογικοί παράδεισοι» στην απόκρυψη πλούτου, στην φοροαποφυγή, στη φοροδιαφυγή, στο ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και στις συναλλαγές του υποκόσμου.
Όμως, αν και ο όρος «φορολογικός παράδεισος» ανακαλεί στους περισσότερους ανθρώπους την εικόνα εξωτικών τοποθεσιών όπως Cayman Islands, Belize, Παναμάς και αλλού, η αντίληψη αυτή είναι εσφαλμένη, καθώς οι ΗΠΑ κατατάσσονται τρίτες παγκοσμίως στον κατάλογο των πλέον ελκυστικών χωρών για την απόκρυψη πλούτου, ενώ για παράδειγμα ο Παναμάς κατατάσσεται «μόλις» δέκατος τρίτος.
Αυτά επισημαίνει σε ρεπορτάζ της η έγκυρη βρετανική εφημερίδα Guardian, στο οποίο πραγματεύεται τις πρόσφατες διαρροές 11,5 εκατομμυρίων εγγράφων από την εταιρεία φορολογικών συμβουλών Mossack Fonseca του Παναμά.
Για τον Guardian, προκαλεί απορία ο ιδιαίτερα μικρός αριθμός μόλις 200 κατοίκων ΗΠΑ που εμπλέκονται στα «Panama Papers», γεγονός που εξηγείται από το ότι στις ΗΠΑ η δημιουργία ενός εταιρικού «κελύφους» για την απόκρυψη ταυτότητας και πλούτου «είναι ευκολότερη από την έκδοση μιας κάρτας βιβλιοθήκης» και δεν περιλαμβάνει ελέγχους ταυτοπροσωπίας.
Όπως εξηγεί στην εφημερίδα ο Shruti Shah, αντιπρόεδρος προγραμμάτων και λειτουργίας της οργάνωσης Transparency International, οι κάτοικοι των ΗΠΑ δεν χρειάζεται να ταξειδέψουν μέχρι τον Παναμά για να κρύψουν τον πλούτο τους, καθώς σε κάθε πολιτεία των ΗΠΑ είναι νόμιμη η ίδρυση μιας LLC (Limited Liability Company, ΕΠΕ) χωρίς την υποχρέωση αποκάλυψης της ταυτότητας αυτού στον οποίο ανήκει (beneficiary).
Μάλιστα, αυτό δεν αποτελεί προνόμιο μόνον των Αμερικάνων πολιτών, αλλά οποιουδήποτε.
Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί η αμερικανική πολιτεία του Delaware, που είναι συνώνυμη με ανώνυμες εταιρείες και επιχειρήσεις-φαντάσματα, όμως παρόμοια είναι η κατάσταση στη Nevada, στο Wyoming, στο Texas, στη Florida και σε πάρα πολλές άλλες πολιτείες.
Στο Delaware έχουν έδρα περισσότερες από 1 εκατομμύριο εταιρείες, στις οποίες περιλαμβάνονται άνω του 50% των εισηγμένων εταιρειών στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης και το 64% των εταιρειών του καταλόγου Fortune 500.
Σύμφωνα με μελέτη που διεξήγαγε το δίκτυο Tax Justice Network, μόνον η Ελβετία και το Χονγκ Κονγκ ξεπερνούν τις ΗΠΑ στο βαθμό ελκυστικότητας που εμφανίζουν για την απόκρυψη πλούτου.
Στην πραγματικότητα, η αποκάλυψη των «Panama Papers» δεν αποκλείεται να προσελκύσουν στις ΗΠΑ περισσότερα φυσικά πρόσωπα και εταιρείες που διαθέτουν πλούτο τον οποίο σχεδιάζουν να αποκρύψουν από τις αρχές.
