Γράφει η Ιωάννα Λιούτα*

Η δημόσια συζήτηση για τα καύσιμα περιστρέφεται γύρω από επιδοτήσεις, pass, πλατφόρμες και εφαρμογές. Όμως, πίσω από τα τεχνικά αυτά σχήματα κρύβεται μια βαθιά κοινωνική αδικία, αφού οι ηλικιωμένοι και οι συνταξιούχοι τιμωρούνται επειδή δεν έχουν smartphone. Και αυτή η τιμωρία δεν είναι συμβολική, είναι οικονομική.

Η επιδότηση καυσίμων προβλέπει 50€ για την ηπειρωτική Ελλάδα και 60€ για τα νησιά. Όμως, αν κάποιος δεν έχει smartphone και επιλέξει να λάβει τα χρήματα στον τραπεζικό του λογαριασμό, το ποσό μειώνεται στα 40€ (ή 30€ στα νησιά). Δηλαδή, 10€ λιγότερα μόνο και μόνο επειδή δεν έχει πρόσβαση σε ψηφιακές εφαρμογές.

Αυτό δεν είναι απλώς άδικο. Είναι ταξικό. Είναι ηλικιακός αποκλεισμός. Είναι ένας έμμεσος φόρος πάνω στην τεχνολογική αδυναμία.

Η ψηφιακή ανισότητα μετατρέπεται σε οικονομική ανισότητα

Οι ηλικιωμένοι δεν είναι «τεχνολογικά αδύναμοι» από επιλογή. Πολλοί:

•           δεν έχουν smartphone,

•           δεν ξέρουν να χρησιμοποιούν εφαρμογές,

•           δεν έχουν κάποιον να τους βοηθήσει,

•           δεν εμπιστεύονται τις ψηφιακές διαδικασίες,

•           ή απλώς δεν μπορούν να αντέξουν το κόστος ενός σύγχρονου κινητού.

Και η πολιτεία τι κάνει; Τους κόβει 10 ευρώ. Αντί να τους στηρίξει, τους τιμωρεί. Αντί να αναγνωρίσει την ευαλωτότητά τους, την κοστολογεί.

Η επιδότηση καυσίμων υποτίθεται ότι υπάρχει για να στηρίξει όσους πλήττονται από την ακρίβεια. Όμως στην πράξη ο εργαζόμενος 30 με 40 ετών με smartphone παίρνει 50€ και ο συνταξιούχος 75 ετών χωρίς smartphone παίρνει 40€.

Δηλαδή, ο πιο ευάλωτος παίρνει λιγότερα. Ο άνθρωπος με χαμηλότερη σύνταξη, με μεγαλύτερες ανάγκες, με λιγότερη κινητικότητα, με μικρότερη πρόσβαση στην τεχνολογία επιβαρύνεται. Αυτό δεν είναι κοινωνική πολιτική. Είναι αντιστροφή της κοινωνικής πολιτικής.

Η πρόσβαση σε κρατική ενίσχυση δεν μπορεί να εξαρτάται από το αν έχεις smartphone, αν έχεις data, αν ξέρεις να κατεβάζεις εφαρμογές ή αν έχεις κάποιον νεότερο να σε βοηθήσει.

Η πολιτεία οφείλει να προσαρμόζεται στις ανάγκες των πολιτών, όχι οι πολίτες στις απαιτήσεις των εφαρμογών.

Όταν η τεχνολογία γίνεται προϋπόθεση για να λάβεις ενίσχυση, τότε η τεχνολογία παύει να είναι εργαλείο και γίνεται φράγμα.

Οι «αόρατοι» της ψηφιακής εποχής

Οι άνθρωποι που δούλεψαν μια ζωή, που πλήρωσαν φόρους, που στήριξαν την κοινωνία, βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με μια νέα μορφή αποκλεισμού, τον ψηφιακό αποκλεισμό.

Και αυτός ο αποκλεισμός μεταφράζεται σε λιγότερη επιδότηση, λιγότερη στήριξη και λιγότερη δικαιοσύνη. Η πολιτεία οφείλει να προστατεύει τους ηλικιωμένους, όχι να τους επιβαρύνει με «ψηφιακά πρόστιμα».

Καθολική κοινωνική πολιτική

Η επιδότηση καυσίμων πρέπει να είναι ίδια για όλους. Η τεχνολογική επάρκεια δεν μπορεί να αποτελεί κριτήριο. Η ηλικία δεν μπορεί να αποτελεί μειονέκτημα. Η άγνοια ψηφιακών εργαλείων δεν μπορεί να μετατρέπεται σε οικονομική ποινή.

Η κοινωνική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί σαν εφαρμογή που «τρέχει μόνο σε νεότερες συσκευές». Πρέπει να λειτουργεί για όλους.

*Πολιτική και οικονομική αναλύτρια