Γράφει ο Αλέξης Μητρόπουλος*
Η κατάργηση των ασφαλιστικών εισφορών στις προσαυξήσεις υπερωριών, νυχτερινών και αργιών μειώνει δώρα, συντάξεις και έσοδα του ΕΦΚΑ.
Ειδικότερα:
Ι. Η κατάργηση των ασφαλιστικών εισφορών στις προσαυξήσεις των υπερωριών, νυχτερινών και αργιών από 6-3-2025 θα μειώσει περαιτέρω τις νέες συντάξεις στον ιδιωτικό τομέα, επίσης θα προκαλέσει μεγάλη μείωση εσόδων στον ΕΦΚΑ. Πρόκειται για ρύθμιση που θα επιφέρει στο μέλλον μείωση συντάξεων στους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα αφού θα προσφέρουν νυχτερινή εργασία, υπερεργασία, υπερωρίες και εργασία κατά τις Κυριακές-αργίες χωρίς να έχουν καταβληθεί οι αντίστοιχες ασφαλιστικές εργοδοτικές και εργατικές εισφορές για τις προσαυξήσεις που θα συνέβαλαν δραστικά στο ύψος της τελικής σύνταξής τους.
IΙ. Με τον νέο εργατικό νόμο Κεραμέως (5239/2025, άρθρο 73) η κυβέρνηση καταργεί και τις ασφαλιστικές εισφορές στις πρόσθετες προσαυξήσεις από οικειοθελείς παροχές τού εργοδότη καθώς και στις πρόσθετες προσαυξήσεις από παροχές που προβλέπονται από ΣΣΕ.
ΙΙΙ. Η κατάργηση των ασφαλιστικών εισφορών επί ΟΛΩΝ των προσαυξήσεων των υπερωριών – νυχτερινών – αργιών θα μειώσει ΚΑΙ τα δώρα, παραδέχεται ο ΕΦΚΑ με σχετική του εγκύκλιο.
IV. Η κατάργηση των προσαυξήσεων στις υπερωρίες – νυχτερινά – αργίες με παράδειγμα, σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 19/2025 εγκύκλιο του ΕΦΚΑ:
Υπάλληλος γραφείου με ατομική σύμβαση εξαρτημένης εργασίας 40 ωρών την εβδομάδα (πλήρης απασχόληση) και μηνιαίες αποδοχές 1.000 €, απασχολήθηκε τρεις (3) ώρες επιπλέον τη μία εβδομάδα (μία ώρα/μέρα). Έστω ότι η επιχείρηση έχει συμφωνήσει με την ατομική σύμβαση εργασίας ότι η προσαύξηση που θα χορηγείται για την υπερεργασία θα είναι 30%, αντί του νόμιμου 20% (όπως προβλέπεται στο άρθρο 194 του Π.Δ. 62/2025).
Το ημερομίσθιο ανέρχεται σε (1.000 διά 25 Η.Α.=) 40 € και το ωρομίσθιο σε (40 € επί 6/40 ώρες) 6 € την ώρα. Για τις τρεις (3) ώρες υπερεργασίας, οι επιπλέον αποδοχές θα είναι (6 € επί 3=) 18 €. Η προσαύξηση είναι (18 € επί τού συμφωνηθέντος 30%=) 5,40 €.
Οι συνολικές εισφορές υπολογίζονται μόνο στο ποσό του μισθού και των επιπλέον αποδοχών υπερεργασίας, δηλαδή επί του ποσού των 1.018 € (μηνιαίος μισθός 1.000 €+18 € οι επιπλέον αποδοχές) και όχι επί του ποσού των 1.023,40 € (1.018+5,40) που περιλαμβάνει και την προσαύξηση επί της αμοιβής της υπερεργασίας ύψους 5,40 €.
Επομένως, στην ΑΠΔ θα δηλωθεί το ποσό των αποδοχών που υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές, δηλαδή το ποσό των 1.018 €.
V. Να ακυρωθεί η αντεργατική ρύθμιση Κεραμέως. Να διευκολυνθούν με άλλα γενναία και λυσιτελή μέτρα οι επιχειρήσεις, κυρίως οι μικρομεσαίοι.
Η κυβέρνηση θα μπορούσε να βρει άλλους τρόπους για να ενισχύσει την εργοδοσία (κυρίως του τουρισμού, της εστίασης αλλά και του λιανεμπορίου και της βιομηχανίας), χωρίς να στερήσει τους μελλοντικούς συνταξιούχους από σημαντικό τμήμα τής σύνταξής τους και χωρίς να στερήσει τους σημερινούς εργαζόμενους από ένα τμήμα των δώρων τους.
Κατά συνέπεια, είναι προφανές ότι οι χαμηλοί μισθοί και η φτωχοποίηση των μισθωτών τού ιδιωτικού τομέα («working poors») θα εντείνει περαιτέρω τη «συνταξιοδοτική φτώχεια» («pension poverty») των σημερινών αλλά και των μελλοντικών συνταξιούχων. Όχι μόνο ως συνέπεια των μνημονιακών περικοπών και της απαγόρευσης της αύξησης των συντάξεων («πάγωμα» αυξήσεων) μέχρι τον Δεκέμβριο του 2022 (άρθρο 3 ν. 4475/2017), αλλά και λόγω της σημερινής μείωσης των μισθών τού ιδιωτικού τομέα, κυρίως μέσω της υπερφορολόγησής τους αλλά και του θηριώδους πληθωρισμού που, παρά τις όποιες προσπάθειες, παραμένει ο υψηλότερος στην Ε.Ε.
Έτσι η φτωχοποίηση μισθωτών και συνταξιούχων, που αποτελούν «συγκοινωνούντα δοχεία», συντηρείται, γενικεύεται και με το νέο εργασιακό ν/σ δυστυχώς ενισχύεται και θα πλήξει κυρίως τους νέους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα.
*Πανεπιστημιακός, πρόεδρος ΕΝΥΠΕΚΚ
