Η ώρα της αλήθειας για την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (ή απλά VDL, όπως ξεκίνησαν να την αναφέρουν, για συντομία, τα διεθνή media) και το ευρύτερο ευρωπαϊκό οικοδόμημα έφτασε. Η ολομέλεια της Ευρωβουλής θα κληθεί να επικυρώσει ή όχι το διορισμό της στην προεδρία της Κομισιόν, στα πλαίσια μιας ψηφοφορίας που φαίνεται ότι θα δοκιμάσει στο έπακρο την πολιτική συνοχή της Ευρώπης.
Ο λόγος είναι απλός. Για πρώτη φορά στα κοινοτικά χρονικά, η πρόταση των ηγετών των κρατών μελών δεν είναι βέβαιο ότι θα αποσπάσει το «ναι» των ευρωβουλευτών με τις διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στις διάφορες πολιτικές ομάδες, αλλά και ανάμεσα σε ευρωβουλευτές της ίδιας χώρας, να είναι εντονότερες από ποτέ.
Αν η πρόταση για τον διορισμό της VDL αποτύχει, κάτι που δεν έχει συμβεί ποτέ άλλοτε στην ιστορία της ενωμένης Ευρώπης, θα μιλάμε εύλογα για πρωτοφανή θεσμική κρίση στους κόλπους της Ε.Ε. Εν μέσω καλοκαιριού οι κοινοτικοί θεσμοί θα βρεθούν σε καθεστώς παράλυσης και οι κυβερνήσεις θα τρέχουν και δεν θα φτάνουν για να βρουν νέα λύση.
Δεδομένου, μάλιστα, πόσο δύσκολα έφτασαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες στην συμβιβαστική πρόταση της γερμανίδας είναι εύκολο να καταλάβουμε πόσο ακόμη πιο δύσκολο θα είναι να βρουν ένα νέο πρόσωπο που θα τυγχάνει ευρείας αποδοχής των «28» και θα μπορεί ταυτόχρονα να πάρει το πράσινο φως της Ευρωβουλής.
Από την άλλη πλευρά, αν ο διορισμός της πρώην υπουργού Άμυνας της Γερμανίας επικυρωθεί μεν, αλλά με οριακή πλειοψηφία, επίσης θα δημιουργηθούν προβλήματα.
Θεσμική κρίση;
Θυμίζουμε ότι το μαγικό νούμερο για την αποδοχή της είναι 374 ευρωβουλευτές. Όμως, οποιοδήποτε νούμερο κάτω από τις 400 ψήφους θα σηματοδοτήσει αποτυχία και μια λίαν κακή αρχή για τη διάδοχο του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Το κύρος και η αξιοπιστία της θα πληγεί, πριν καν η θητεία της ξεκινήσει, την 1η Νοεμβρίου.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, το κλίμα σε Βρυξέλλες και Στρασβούργο είναι ιδιαίτερα βαρύ και δεν είναι τυχαίο ότι τα πολιτικά απόνερα θεωρούνται, ούτως ή άλλως, αναπόφευκτα. Μάλιστα, το γεγονός ότι η ψηφοφορία που θα διεξαχθεί σήμερα το απόγευμα θα είναι μυστική, φαίνεται ότι θα λειτουργήσει ενθαρρυντικά για απρόσμενες διαρροές, που καθιστούν το τελικό αποτέλεσμα αβέβαιο.
Θεωρητικά η κυρία φον ντερ Λάιαν μπορεί να βασίζεται στις ψήφους των ευρωβουλευτών του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (στο οποίο ανήκει) και των κεντρώων Φιλελευθέρων. Όμως, δεν είναι λίγα τα μέλη ακόμη και του ΕΛΚ που θα την ψηφίσουν με… βαριά καρδιά. Άλλωστε, ο επικεφαλής του ΕΛΚ, ο Μάνφρεντ Βέμπερ εξακολουθεί να φέρει βαρέως το γεγονός πως παραγκωνίστηκε για τη θέση, που μέχρι πρόσφατα θεωρούσε δεδομένο ότι θα έπρεπε να αναλάβει.
Σε κάθε περίπτωση, για να πάρει το πράσινο φως του Σώματος θα χρειαστεί επίσης ψήφους και από το ευρύτερο προοδευτικό μέτωπο, ήτοι τους Σοσιαλιστές, τους Αριστερούς και τους Πράσινους, στους κόλπους των οποίων εξακολουθεί να υπάρχει ισχυρό ρεύμα εναντίον της.
Θα… θα… θα…
Για να τους κερδίσει, η γερμανίδα σε ύστατη χθεσινή παρέμβαση της έταξε κυριολεκτικά… λαγούς με πετραχίλια: την καθιέρωση εγγυημένου, ενιαίου κατώτερου μισθού για τους εργαζομένους σε όλη την Ε.Ε., ενιαίο επίδομα ανεργίας, μείωση των εκπομπών άνθρακα κατά 55% μέχρι το 2030, ανακατανομή των βαρών των προσφύγων, ακόμη και παράταση του Brexit. Αλλά το κατά πόσο έπεισε όσους δυσπιστούν με την υποψηφιότητα της, θα φανεί μόνο από το αποτέλεσμα…
Επίσης πολλά έχουν γραφτεί και ακουστεί για πιθανές παρασκηνιακές συμφωνίες, κυρίως σε σχέση και με τη διανομή των χαρτοφυλακίων στο νέο κολέγιο των επιτρόπων. Αναφέρουμε για παράδειγμα τις φήμες που θέλουν τον Ματέο Σαλβίνι και τη Λέγκα του Βορρά να αλλάζουν γνώμη και να ψηφίζουν υπέρ της τοποθέτησης της, σε αντάλλαγμα με τη δέσμευση της γερμανίδας ότι θα δεχτεί το δεξί χέρι του Σαλβίνι, τον σκληροπυρηνικό Τζιανκάρλο Τζιορτζέτι ως νέο επίτροπο της Ιταλίας.
Ρήγμα και στην κυβέρνηση Μέρκελ
Πάντως, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του διχασμού είναι αυτό που συμβαίνει με τους ευρωβουλευτές που εκπροσωπούν την ίδια τη γερμανική κυβέρνηση, στην οποία η φον ντερ Λάιαν μέχρι τώρα συμμετείχε. Οι δεξιοί γερμανοί ευρωβουλευτές θα την ψηφίσουν, όμως αρκετοί ευρωβουλευτές του Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος έχουν δηλώσει ότι θα την καταψηφίσουν, επιβεβαιώνοντας το ρήγμα στους κόλπους του κυβερνητικού συνασπισμού της κυρίας Μέρκελ.
Μάλιστα το… άκρον άωτον ήταν το υπόμνημα που μοίρασαν προ ημερών οι Γερμανοί Σοσιαλδημοκράτες στην ομάδα των ευρωσιαλιστών, στο οποίο κατέγραφαν τα λάθη και τις αποτυχίες της φον ντερ Λάιαν (ακόμη και μια υποψία σκανδάλου σε αμυντικά συμβόλαια), για το οποία θεωρούσαν, όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά, ότι είναι «ανεπαρκής και ακατάλληλη» για τη θέση του προέδρου της Κομισιόν. Καλούσαν δε, τους έτερους ευρωπαίους ομοϊδεάτες τους, να την καταψηφίσουν!
