Τους τρόπους διατήρησης των συνδετικών δεσμών της ενωμένης Ευρώπης μετά την ολοκλήρωση του brexit και τη στρατηγική άμυνας που θα υιοθετήσει η Ε.Ε. θα συζητήσουν σήμερα οι ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας, σε μια μίνι σύνοδο κορυφής που θα έχει ουσιαστικά προπαρασκευαστικό χαρακτήρα εν όψει της συνόδου κορυφής της Ε.Ε., με θέμα τη Βρετανία, τον ερχόμενο μήνα, στη Μπρατισλάβα.
Η επιλογή της τοποθεσίας από τον Ιταλό οικοδεσπότη, Ματέο Ρέντσι, δεν ήταν διόλου τυχαία. Το γραφικό νησάκι Βεντοτένε, στα ανοιχτά της Νάπολης, υπήρξε ο τόπος όπου το 1941, οι Ερνέστο Ρόσι και Αλτιέρο Σπινέλι συνέγραψαν το εξαιρετικά σημαντικό για την εξέλιξη της ενωμένης Ευρώπης μανιφέστο «Για μια Ελεύθερη και Ενωμένη Ευρώπη», ή αλλιώς «Μανιφέστο Βεντοτένε», το οποίο οραματιζόταν μια ομοσπονδιακή Ευρώπη. Έτσι, λοιπόν, σε ένα διάστημα που η Ε.Ε. αντιμετωπίζει τη σοβαρότερη κρίση της, με τη πρώτη στην ιστορία αποχώρηση ενός δομικού κράτους μέλους, Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία καλούνται να δείξουν το δρόμο για τη στρατηγική που θα υιοθετηθεί σε μια προσπάθεια να διασωθεί το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.
Η τριμερής σημερινή συνάντηση των Ματέο Ρέντσι, Άνγκελα Μέρκελ και Φρανσουά Ολάντ έχει σαν στόχο οι «3» να καταλήξουν καταρχήν σε μια κοινή γραμμή, η οποία θα τους βοηθήσει αντιστοίχως να πείσουν και τους υπόλοιπους ηγέτες της Ε.Ε. να ευθυγραμμιστούν μαζί τους σε μια κοινή στρατηγική άμυνας, στη σύνοδο της Μπρατισλάβα. Όμως, με δεδομένο ότι ήδη ο πρώτος στόχος φαντάζει δύσκολος, ο δεύτερος για την ώρα δεν μοιάζει εφικτός.
Είναι, άλλωστε, κοινό μυστικό ότι τόσο τα κράτη μέλη μεταξύ τους, όσο και η ίδια η Κομισιόν στους κόλπους της, για την ώρα διαφωνούν ως προς τη κατεύθυνση της στρατηγικής που θα πρέπει να υιοθετηθεί, και ειδικότερα στο αν η λύση για την ενίσχυση της άμυνας της Ε.Ε. βρίσκεται στην… περισσότερη Ευρώπη. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, υπήρξε από τους πρώτους που δήλωσε ανοιχτά υπέρμαχος της στρατηγικής της «περισσότερης Ευρώπης». Όμως, στο αντίθετο άκρο, το Βερολίνο έχει εξαρχής ξεκαθαρίσει ότι η δική του άποψη κλίνει προς μια στρατηγική «καλύτερης Ευρώπης».
Με δεδομένο ότι οι τρεις ηγέτες, όχι απλά κομίζουν διαφορετικές απόψεις, αλλά αντιμετωπίζουν –και οι τρεις- μια κάποιου είδους κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση μέσα στον επόμενο ένα χρόνο που τους «δένει τα χέρια» πολιτικά(ο Μ.Ρέντσι έχει το συνταγματικό δημοψήφισμα τον ερχόμενο Οκτώβριο, ο Φ.Ολάντ έχει προεδρικές εκλογές την ερχόμενη άνοιξη και η Α.Μέρκελ γενικές εκλογές το φθινόπωρο του 2017) είναι λίαν απίθανο ότι θα καταφέρουν να καταλήξουν και να δεσμευτούν σε μια συγκεκριμένη λύση. Όμως, έχουν ανάγκη να επιδείξουν την δέσμευση τους στην αναζήτηση ενός κοινού μετώπου που θα στείλει προς τα έξω ένα μήνυμα ενότητας για το ευρύτερο ευρωπαϊκό μπλοκ.
Για το λόγο αυτό το πιθανότερο είναι να καταφέρουν να συμφωνήσουν στη δρομολόγηση κάποιων επιμέρους πρωτοβουλιών, κάποιων επιμέρους project, που ιδανικά θα βοηθήσουν στην όλη ιδέα του «restart» της ενωμένης Ευρώπης, έτσι ώστε να αμβλυνθούν οι κίνδυνοι που θα πυροδοτήσει το brexit. Όμως, θεωρείται βέβαιο ότι Ολάντ και Ρέντσι θα επαναφέρουν πιεστικά και το θέμα της οικονομικής και δημοσιονομικής στρατηγικής, ζητώντας χαλάρωση των όρων και μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη, έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί και ο οικονομικός αντίκτυπος του brexit. Κάτι που μάλλον δεν θα βρει σύμφωνη την Άνγκελα Μέρκελ.
Πάντως, δοθείσης της ευκαιρίας της συνάντησης τους, Μέρκελ, Ολάντ και Ρέντσι θα συζητήσουν και έτερα καυτά ζητήματα των ημερών, όπως το θέμα της ασφάλειας και της τρομοκρατίας, αλλά και τις εξελίξεις στο προσφυγικό, δεδομένου ότι η συμφωνία με τη Τουρκία έχει, πρακτικά, σχεδόν καταρρεύσει με φόντο και την επιδείνωση των ευρω-τουρκικών σχέσεων. Άλλωστε, για εύλογους συμβολικούς λόγους η συνέντευξη Τύπου των τριών ηγετών έχει οριστεί να γίνει στο ιταλικό αεροπλανοφόρο «Γκαριμπάλντι», το οποίο λειτουργεί ως ναυαρχίδα της ευρωπαϊκής αποστολής «Σοφία» στη Μεσόγειο, ήτοι της ναυτικής επιχείρησης που επιτηρεί το στρατιωτικό εμπάργκο της Λιβύης και «κυνηγά» τους λαθρεμπόρους που κινούν τις παράνομες προσφυγικές ροές.
