Ίσως η ουσιαστικότερη παραίνεση που άκουσα εδώ και αρκετό καιρό είναι η ακόλουθη: «Μπορούμε να έχουμε μια Φιλική Ελλάδα;». Ίσως η ουσιαστικότερη παραίνεση που άκουσα εδώ και αρκετό καιρό είναι η ακόλουθη: «Μπορούμε να έχουμε μια Φιλική Ελλάδα;».
Πράγματι αυτό που ζούμε δεν χαρακτηρίζεται από φιλικότητα. Σίγουρα δεν έχουμε μια χώρα φιλική στην επιχειρηματική δράση, την καινοτομία και τη δημιουργικότητα. Οι έρευνες που διεξάγει η ΕΕΔΕ από το 1997 και μετά δείχνουν ότι πάνω από το 60% των ελλήνων στηρίζονται στο «έχω» και όχι στο «είμαι». Με άλλα λόγια η κατοχή περιουσίας και άλλων διαρκών καταβαλωτικών αγαθών προσδιορίζει την ουσία της ανθρώπινης διάστασης και όχι τα ίδια τα χαρακτηριστικά της ως εχέγγυα για την παρούσα και μελλοντική της δυναμικής.
Αρκετές φορές επισημαίνεται η έλλειψη κουλτούρας, επιχειρηματικής κουλτουρας. Προσωπικά πιστεύω ότι το θέμα είναι βαθύτερο και πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα. Υπάρχει ένα θέμα επάρκειας απέναντι σε αυτό που καλούμαστε να κάνουμε ως κοινωνία. Αν το έργο της αναδιοργάνωσης μιας επιχείρησης είναι μεγάλο και σύνθετο, τότε αυτό της ανασύνταξης ενός κράτους είναι τιτάνιο! Και πρέπει να συντελεστει το ταχύτερο δυνατό, Πρέπει να πάψουμε να μετατρέπουμε τα θέλω μας σε ανάγκες προς άμεση κάλυψη, να δημιουργήσουμε ήρωες με μεγάλη διάρκεια ζωής, έναντι των διαττόντων αστέρων και να ενισχύσουμε την επιχειρηματικότητα μας (όχι άλλα ενοικιαζόμενα δωμάτια χαμηλής ποιότητας στο καλύτερο οικόπεδο, επειδή πουλάει από μόνο του). Πάνω απ’ όλα όμως να φτιάξουμε το όραμα μας που θα μας πάει στο επόμενο μοντέλο. Το όραμα της φιλικής Ελλάδας, μου αρέσει πολύ. Ταιριάζει με τις ρίζες αυτού του λαού. Βρίσκουν αξία το φιλότιμο, η φιλοξενία, η ανοιχτή καρδιά και αισιοδοξία που μας χαρακτηρίζουν. Η αισιοδοξία για την οποία προσπαθούμε, όχι το ‘έχει ο Θεός για αύριο…’.
Στις αγορές όλα τα μέσα (περιουσιακά στοιχεία) καταλαμβάνουν τη θέση που διεκδικούν και με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τελικά αξίζουν. Πέρα από την αναστάτωση που δημιούργησε η μείωση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, μικρή επιπρόσετη γνώση προσέθεσε. Υπάρχει μια άμεση σχέση μεταξύ των επιτοκίων δανεισμού και της αξίας των περιουσιακών στοιχείων. Όταν η πιστοληπτική ικανότητα μειώνεται τα επιτόκια αυξάνονται και οι αξίες υποχωρούν. Είτε είναι ομόλογα είτε μετοχές. Αυτό όμως στην χώρα έχει ήδη συντελεστεί και ως εκ τούτου δεν μπορεί και δεν περιμένουμε η νέα υποβάθμιση να οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές από εκείνες που είδαμε στο πρόσφατο παρελθόν. Από την άλλη πλευρά η μείωση των επιτοκίων για τη χώρα, όπως εκφράζεται από τα πιστωτικά περιθώρια, (spreads), θα έρθει ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων και διακριτών ενεργειών και κυρίως των αποτελεσμάτων που θα φέρουν ή που αναγνωρίζουν όλοι ότι μπορούν να φέρουν.
Είναι βέβαιο ότι, μόνο η ξεκάθαρη στρατηγική που στηρίζεται και εξαρτάται από τις αποφάσεις της ίδιας της χώρας (σε αντίθεση με την μόνιμη υποστήριξη από τρίτους, που έχουν σε προτεραιότητα τα δικά τους θέματα), θα οδηγήσει σε διαφορετική αντιμετώπιση των ελληνικών αξιών από τους διεθνείς επενδυτές αλλά και τους όποιους ‘οίκους αξιολόγησης’. Είναι επίσης βέβαιο ότι για κάθε εκατό μονάδες μείωσης των πιστωτικών περιθωρίων θα μπορούμε να αναμένουμε μια ανάλογη αύξηση των τιμών των μετοχών στο χρηματιστήριο αξιών και των τιμών των ελληνικών ομολόγων. Υπάρχει μάλιστα ένα σημείο αντιστροφής της απισιοδοξίας γύρω από τη βιωσιμότητα του προγράμματος αναχρηματοδότησης του δανεισμού της χώρας, που με τα σημερινά δεδομένα βρίσκεται πέριξ του 5%. Για όλα αυτ΄όμως απαιτείται στρατηγική, συγκεκριμένα μέτρα και υψηλού επιπέδου αποτελεσματικότητα. Πάνω από όλα ένα νέο όραμα. Υποστηρίζω με θέρμη το όραμα της Φιλικής Ελλάδας. Φιλικής προς τους δανειστές, τους επενδυτές, τους επιχειρηματίες, τους Έλληνες. Κυρίως φιλική με τον εαυτό της και τις επιδιώξεις της.
Θεόδωρος Ν. Κρίντας, Διευθύνων Σύμβουλος Attica Wealth Management ΑΕΔΑΚ
Εισαγωγικό κείμενο στο Monthly Newsletter, Φεβρουάριος 2011 της Attica Wealth Management
