Πώς διαμορφώνονται τα τεκμήρια για κατοικίες, ΙΧ και σκάφη

Στη μείωση των φορολογικών βαρών και την ενίσχυση του εισοδήματος για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού στοχεύουν πρωτίστως, σύμφωνα με την κυβέρνηση, οι παρεμβάσεις στο φορολογικό σύστημα για το 2026 και οι αποφάσεις για την εισοδηματική πολιτική του επομένου έτους, όπως ανακοινώθηκαν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη από το «βήμα» της 89^ης ΔΕΘ.

Οι κυριότερες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν (α) τη σημαντική αναμόρφωση της κλίμακας του φόρου εισοδήματος μισθωτών, συνταξιούχων, αγροτών και ελευθέρων επαγγελματιών με έμφαση στη μεσαία τάξη, τις οικογένειες με παιδιά και τους νέους, (β) το μη συμψηφισμό του 50% της αύξησης των συντάξεων με τη προσωπική διαφορά για το έτος 2026 και κατάργηση του συμψηφισμού της προσωπικής διαφοράς από το 2027, (γ) παρεμβάσεις στα ειδικά μισθολόγια των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, καθώς και μια σειρά άλλων παρεμβάσεων που αφορούν τις αποδοχές εξωτερικής υπηρεσίας του Υπουργείου Εξωτερικών, τη μισθολογική εξέλιξη των μηχανικών και άλλων δημοσίων υπαλλήλων που έχουν πενταετή κύκλο σπουδών, τη θέσπιση αφορολόγητου για το επίδομα βιβλιοθήκης μελών ΔΕΠ και ερευνητών, (δ) την κατάργηση σταδιακά του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, (ε) τη μείωση κατά 30% του ΦΠΑ στα νησιά της Περιφέρειας Βόρειου Αιγαίου, του Νομού Έβρου και του νομού Δωδεκανήσων με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους, (στ) την εισαγωγή ενδιάμεσου συντελεστή 25% στο φόρο εισοδήματος από ακίνητα, καθώς και την επέκταση του μέτρου απαλλαγής του φόρου για κενά ακίνητα που θα ενοικιαστούν και το 2026, της απαλλαγής ΦΠΑ στα νέα κτίρια καθώς και του περιορισμού των νέων airbnb στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας το 2026 και (ζ) τη μείωση των τεκμηρίων διαβίωσης κατά 30% για τις κατοικίες και σημαντικές μειώσεις των τεκμηρίων για τα αυτοκίνητα, καθώς και προσαρμογές στο ελάχιστο εισόδημα των ελευθέρων επαγγελματιών για τους οικισμούς έως 1.500 κατοίκους και τις νέες μητέρες.

Με τις αλλαγές που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, τροποποιούνται και μειώνονται τα τεκμήρια για τις κατοικίες, τα αυτοκίνητα και τα σκάφη αναψυχής. Επιπλέον , προβλέπεται ότι θα εξαιρούνται από ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ τα εξαρτώμενα τέκνα που έχουν δικό τους εισόδημα.

Το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων στα τεκμήρια διαβίωσης εκτιμάται σε 40 εκατ. ευρώ. Ωφελούμενοι θα είναι περίπου 477.000 φορολογούμενοι με προστιθέμενη διαφορά φορολογητέου εισοδήματος και φόρου εξαιτίας των τεκμηρίων διαβίωσης. Οι αλλαγές θα ισχύσουν το 2026 για τα εισοδήματα του 2025. Δηλαδή τα οφέλη θα γίνουν αισθητά στους φορολογούμενους το 2026 με την εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2025.

Αναλυτικά, οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης προβλέπουν:

1)    Μειώσεις κατά 30% στα ποσά των τεκμηρίων διαβίωσης για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με αντικειμενικές τιμές ζώνης μέχρι 2.799 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο (τ.μ.). Σήμερα τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμές ζώνης από 2.800 ευρώ έως 4.999 ευρώ το τ.μ., κατά ποσοστό 40% και για περιοχές με τιμές ζώνης από 5.000 ευρώ και άνω το τ.μ., κατά ποσοστό 70%. Τα ποσοστά αυτά, με τις αλλαγές που επέρχονται, μειώνονται σε 30% και 58% αντίστοιχα έτσι ώστε σε αυτές τις περιοχές τα νέα τεκμήρια να είναι μειωμένα κατά 35%.

2)    Αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού των τεκμηρίων για τα ΙΧ παλαιότητας έως 15 ετών, δηλαδή για όσα έχουν ταξινομηθεί από την 1/11/2010 και μετά. Σήμερα τα αυτοκίνητα υπόκεινται σε τεκμήρια διαβίωσης βάση των κυβικών εκατοστών αποκλειστικά. Επίσης υπάρχει μείωση του ποσού του τεκμηρίου ανάλογα με την παλαιότητα, κατά 30% για αυτοκίνητα 5-10 ετών και κατά 50% για αυτοκίνητα άνω των 10 ετών. Ωστόσο το κόστος συντήρησης δεν είναι υψηλότερο για τα νεότερα αυτοκίνητα έναντι των παλαιότερων, ενώ η παρούσα κατάσταση λειτουργεί αποτρεπτικά για την αγορά νεότερου αυτοκινήτου κάτω της δεκαετίας.

Η κυβερνητική μεταρρύθμιση προβλέπει ότι για αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί μετά την 1η/11/2010, τα τεκμήρια διαβίωσης θα προσδιορίζονται με βάση τις εκπομπές Co2 (κατ’ αναλογία με τα τέλη κυκλοφορίας). Το νέο αυτό σύστημα υπολογισμού θα οδηγήσει σε σημαντική μείωση των τεκμηρίων για τα αυτοκίνητα αυτά, προσομοιάζοντας το ύψος τους στο επίπεδο που έχουν σήμερα τα αυτοκίνητα παλαιότητας άνω των δέκα ετών.

3)    Μείωση κατά 30% στα τεκμήρια διαβίωσης για τα νεότερα σκάφη, καθώς οι δαπάνες συντήρησης δεν είναι υψηλότερες στα σκάφη αυτά σε σχέση με τα παλαιότερα. Σκοπός είναι η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης.

Διατηρείται η πρόβλεψη ότι τα ποσά των τεκμηρίων μειώνονται κατά 50% προκειμένου για ιστιοφόρα σκάφη. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνονται και για πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευασθεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, τύπων «τρεχαντήρι», «βαρκαλάς», «πέραμα», «τσερνίκι» και «λίμπερτυ», που προέρχονται από την ελληνική ναυτική παράδοση.

ΠΙΝΑΚΕΣ: ΠΩΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΟΝΤΑΙ ΤΑ ΝΕΑ ΤΕΚΜΗΡΙΑ ΔΙΑΒΙΩΣΗΣ

Κατοικίες

Eτήσιο τεκμήριο διαβίωσης, με βάση τα τετραγωνικά μέτρα

για ιδιοκατοικούμενη ή μισθωμένη ή δωρεάν παραχωρούμενη κύρια κατοικία

• Για μονοκατοικίες, τα ποσά των τεκμηρίων προσαυξάνονται κατά ποσοστό 20%, όπως ισχύει σήμερα.
• Για δευτερεύουσα κατοικία παραμένει ως έχει η μείωση του τεκμηρίου κατά 50%.

ΙΧ αυτοκίνητα

Κλίμακα σήμερα

Νέα κλίμακα για οχήματα που έχουν ταξινομηθεί από 1/11/2010 βάση Co2:

Ηλεκτρικά οχήματα:

Παραδείγματα:

Σκάφη αναψυχής