Τα τελευταία χρόνια και συγκεκριμένα από το 2019, έχω καταθέσει 11 ερωτήσεις θέτοντας τα ζητήματα σχετικά με την αχαλίνωτη τραπεζική αισχροκέρδεια είτε μέσα από τις καταχρηστικές χρεώσεις είτε μέσα από πολύ υψηλά επιτόκια δανείων, ενώ η τελευταία ερώτηση μου με υπ’ αριθμ.1790/25.11.2024, παραμένει αναπάντητη, τονίζει ο Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος σε μια ακόμη ερώτηση του προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με θέμα “Η ανοχή και η υποκρισία της Κυβέρνησης απέναντι στην αισχροκέρδεια των τραπεζών συνεχίζεται παρά τις πρωτοβουλίες του περασμένου Δεκεμβρίου που δεν είναι κάτι άλλο παρά ένα φύλλο συκής”.
Όπως αναφέρει ο βουλευτής Αρκαδίας του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, “Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, τα ανακοινωθέντα κέρδη προ φόρων των 4 συστημικών τραπεζών το 2024 ξεπέρασαν τα 4,7 δισ. ευρώ σημειώνοντας αύξηση 370% σε σχέση με τα επίπεδα του 2019, πριν την πανδημία του Covid. Σημειώνεται ότι το 2019 τα κέρδη αυτά αναλογούσαν στο 5 τοις χιλίοις του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές ενώ το 2024 εκτιμάται ότι ξεπέρασαν το 2 τοις εκατό του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές. Μάλιστα οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν ανακοινώσει ότι προτίθενται να διανείμουν από 35% έως 50% των κερδών τους το 2024 και 2025 ως μέρισμα.”
Και επισημαίνει “Το εγχώριο τραπεζικό σύστημα συνεχίζει να έχει από τα υψηλότερα επιτόκια στεγαστικών δανείων στην Ευρωζώνη παρά το γεγονός ότι εφαρμόστηκαν τα οικειοθελή προγράμματα ανταμοιβής των τραπεζών για συνεπείς δανειολήπτες στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο από τον Μάιο του 2023. Αυτή η απόκλιση σε ένα βαθμό οφείλεται στο ότι η απόφαση για την εφαρμογή των προγραμμάτων ήταν εξαιρετικά καθυστερημένη”.
Υπενθυμίζει μάλιστα “ότι ενώ η Κυβέρνηση απέρριπτε οποιαδήποτε παρέμβαση στα επιτόκια, προχώρησε σε αυτήν την πρωτοβουλία για τα στεγαστικά δάνεια μαζί με τις τράπεζες ακριβώς έναν μήνα πριν τις εθνικές εκλογές του Μαΐου του 2023, με ξεκάθαρη προεκλογική σκοπιμότητα. Αντίστοιχα και τα επιχειρηματικά επιτόκια είναι αρκετά υψηλότερα σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης” και “αυτό παρά το γεγονός ότι το εγχώριο τραπεζικό σύστημα δεν επιτελεί αποτελεσματικά τον χρηματοδοτικό ρόλο του. Ενδεικτικά οι 4 συστημικές τράπεζες το 3ο τρίμηνο του 2024 παρουσίαζαν ποσοστό δανείων προς καταθέσεις μόλις 59,09% όταν ο μέσος όρος των 109 συστημικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων της Ευρωζώνης είναι 101,99%.”.
Στο πλαίσιο αυτό ρωτά το αρμόδιο υπουργό:
1. Θα προχωρήσει, έστω και τώρα, σε έκτακτη φορολογία των τραπεζικών υπερκερδών, που επί 3 έτη αυξάνονται με ιλιγγιώδη ρυθμό;
2. Κρίνει δίκαιο οι πολίτες και επιχειρήσεις να ελαφρυνθούν το 2025 κατά μόλις 150 εκ. ευρώ (20 ευρώ ανά καθένα από τα άνω από 7 εκατομμύρια φυσικά και νομικά πρόσωπα) από τα έσοδα των τραπεζικών προμηθειών το 2025, όταν τα καθαρά έσοδα από προμήθειες το 2024 ήταν 2,15 δισ. ευρώ και όταν οι μέτοχοι των τραπεζών, που έχουν εισφέρει μόνο κλάσμα των κεφαλαίων των τραπεζών σε σχέση με αυτό που έχουν εισφέρει οι φορολογούμενοι, αναμένεται να εισπράξουν, έστω και εγκεκριμένα από τον SSM, τουλάχιστον 1,3 δισ. ευρώ σε μερίσματα μόνο για τα κέρδη του 2024;
3. Θα παρουσιάσει ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και σχέδιο για το πότε και πως θα διατεθούν από τις τράπεζες 100 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» για την ανακατασκευή σχολείων και 100 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος η διάθεση των ποσών αυτών να μην παραπεμφθεί στις καλένδες;
4. Ποια θα είναι η δυνητική φορολογική ωφέλεια από τη χορήγηση των δωρεών ποσών για τις τράπεζες ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί το καθαρό μέγεθος τους; Ειδικότερα, η διάθεση των ποσών αυτών θεωρείται δράση εταιρικής κοινωνικής ευθύνης που εκπίπτει ως δαπάνη σύμφωνα με το άρθρο 22 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος ή δεν εφαρμόζεται η πρόβλεψη αυτή επειδή οι δωρεές αυτές θα αντιμετωπιστούν ως δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, που πραγματοποιούνται κατόπιν αιτήματος του Δημοσίου;
5. Γιατί τελικά δεν έλαβε έγκαιρες και αποτελεσματικές αποφάσεις για την ανάσχεση των τραπεζικών υπερκερδών;
Ειδικότερα:
6. Πώς δικαιολογεί τη διαπίστωση της ετήσιας έκθεσης του ESM, που δημοσιεύτηκε στις 20 Ιουνίου 2024, ότι «το επιτοκιακό περιθώριο στις ελληνικές τράπεζες διευρύνθηκαν σε ορισμένα από τα υψηλότερα στη ζώνη του ευρώ» και κρίνει ότι δε χρήζει καμίας άλλης παρέμβασης στο θέμα αυτό;
7. Πώς δικαιολογεί το γεγονός ότι τα κέρδη των εγχώριων τραπεζών, είτε μετρούμενα ως απόδοση ιδίων κεφαλαίων (Return of Equity) είτε μετρούμενα ως απόδοση στοιχείων ενεργητικού (Return on Assets), είναι πολύ πάνω από τον μέσο όρο των χωρών του των χωρών του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM);
8. Απορρίπτει την άποψη ότι «ευρωπαϊκές τράπεζες αντλούν το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από προμήθειες προϊόντων διαχείρισης περιουσίας» ενώ «οι ελληνικές τράπεζες αντίθετα, δίνουν μηδέν επιτόκιο στις καταθέσεις και κερδίζουν από τις πληρωμές που κάνουν οι πελάτες τους, μέσω των δικτύων τους … για υπηρεσίες που οι ευρωπαϊκές τράπεζες τις παρέχουν ως επί το πλείστον δωρεάν ή τις χρεώνουν ως μέρος ενός συνολικού πακέτου εξυπηρέτησης του πελάτη»;
9. Είναι σοβαρή προσέγγιση να παρουσιάζεται το IRIS ως εναλλακτική για τις προμήθειες των τραπεζών όταν οι συναλλαγές του συστήματος αυτό καταλαμβάνουν μόνο μια φλοίδα των συνολικών ψηφιακών συναλλαγών (με κάρτα ή μέσω διαδικτύου) όπως αυτές πλέον αποτυπώνονται στον Συγκεντρωτικός Πίνακας Σύγκρισης Τελών του Άρθρου 7 του Ν.4465/2011;
10. Θα εισακούσει την πρόταση μας να τεθούν ανώτατα όρια προμήθειας στοχευμένα σε διάφορες κατηγορίες πέρα από αυτή που θεσπίστηκαν για προμήθειας εκκαθάρισης συναλλαγών έως 20 ευρώ στη λεγόμενη “μικρή λιανική”;
Για να μη θεωρούνται φύλλο συκής τα μέτρα που έχει αναλάβει έως τώρα το Υπουργείο για την προστασία των δανειοληπτών:
11. Μπορεί να χορηγήσει στοιχεία για το πώς έχει εφαρμοστεί έως σήμερα η υποχρεωτική ενημέρωση των δανειοληπτών από τις ΕΔΑΔΠ;
12. Μπορεί να αιτιολογήσει γιατί ενώ ο εξωδικαστικός μηχανισμός διαφημίζεται ως πολύ επιτυχημένος, τελικά το ιδιωτικό χρέος φαίνεται να συνεχίζεται να αυξάνεται σύμφωνα με τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους;
13. Μπορεί να χορηγήσει απολογιστικά στοιχεία για τον αριθμό των δανείων που έχουν χορηγηθεί έως σήμερα από μη τραπεζικά ιδρύματα και για το αν έχουν ανιχνεύσιμο αποτέλεσμα στην πιστωτική επέκταση, στη μείωση των επιτοκίων και βελτίωση του ανταγωνισμού;
14. Δεδομένου ότι πλέον, έστω και με καθυστέρηση, έχει δημοσιευτεί ο Συγκεντρωτικός Πίνακας Σύγκρισης Τελών του Άρθρου 7 του Ν.4465/2017 μπορείτε να χορηγήσετε συγκριτικά στοιχεία με τις αντίστοιχες χρεώσεις όπως καταγράφονται στις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης;
15. Μπορεί να χορηγήσει διαθέσιμα συγκριτικά στοιχεία, του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ή της ΤτΕ, με υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνη για το εύρος
– της διατραπεζικής προμήθειας το ανώτατο ύψος της οποίας καθορίζεται με τα άρθρα 3 και 4 του Κανονισμού (ΕΕ) 2015/751 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου,
– των προμηθειών των σχημάτων καρτών (π.χ. Visa, Mastercard),
– των προμηθειών των τεχνικών παροχών που συμμετέχουν στην εκκαθάριση των συναλλαγών,
– της χρέωσης του παρόχου υπηρεσιών πληρωμών που εκτελεί την αποδοχή της πράξης πληρωμής;
