Στάθης Σαμαντάς: Η ποιότητα έχει πάντα αξία

Συνέντευξη στη Φιλίππα Ταμπάρη
Τον σημερινό φιλοξενούμενό μου, θα μπορούσα άνετα να τον φανταστώ να ζει στη δεκαετία του ’50 ή του ’60 και να συναναστρέφεται με όλες τις μποέμ προσωπικότητες και τους διανοούμενους καλλιτέχνες της εποχής. Διαθέτει μια έμφυτη φινέτσα και έχει στυλ και όραμα για αυτό που κάνει, κάτι που φαίνεται και μέσα από τις δημιουργίες του.

Τον γνώρισα πριν επτά χρόνια και ξεχώρισα αμέσως όλα όσα σας ανέφερα. Χρειάστηκε τότε να διαλέξω παπούτσια για έναν ρόλο στο θέατρο και ήθελα κάτι ιδιαίτερο, φίνο και elegant. Όταν είδα τις δημιουργίες του, ήμουν σίγουρη πως αυτός ο άνθρωπος θα έχει μέλλον γιατί είναι ξεχωριστός! Είναι επικοινωνιακός, ευγενής και έξυπνος και αυτά τα τρία χαρακτηριστικά, θεωρώ πως είναι μια μικρή «μαγιά» για να πετύχεις αυτό που θέλεις.

Τα παπούτσια του δεν έχουν να ζηλέψουν τίποτα από μεγάλους σχεδιαστές, όπως ο Κριστιάν Λουμπουτέν ή ο Μανόλο Μπλάνικ. Αγαπάει τις γυναίκες γιατί τις φαντάζεται φίνες, χωρίς να τους στερεί τη θηλυκότητά τους. Ο Στάθης Σαμαντάς μας αποκαλύπτει τα δικά του… βήματα προς την επιτυχία.

Στάθη, σε ευχαριστώ πολύ για τη σημερινή μας συζήτηση. Ασχολείσαι αρκετά χρόνια με τη σχεδίαση γυναικείου παπουτσιού. Τα έχεις καταφέρει, γιατί αυτό που αισθάνομαι εγώ ως γυναίκα, φορώντας τα παπούτσια σου, είναι όμορφη, κομψή και… γυναίκα! Πώς ξεκίνησε αυτό το ταξίδι και η αγάπη σου για την γυναίκα;

Θυμάμαι όταν σπούδαζα βιομηχανικό σχεδιασμό (product design) στον ΑΚΤΟ, αλλά και όταν έκανα μαθήματα ελεύθερου σχεδίου, μόνιμα υπήρχε μια επιθυμία θα το πω καλύτερα να περιεργάζομαι την ανατομία των ποδιών, τα τακούνια και να απολαμβάνω το άρωμα και τη λεία επιφάνεια των δερμάτων. Θυμάμαι ξεκίνησα να κάνω κάποια σχέδια, τις δικές μου προτάσεις για το πώς τα σχήματα και τα χρώματα δεμένα μεταξύ τους, μπορεί να δώσουν ένα αντικείμενο εφαρμοσμένης τέχνης, δηλαδή το παπούτσι. Ήταν εύκολο για μένα λόγω των σπουδών μου, πάντα ήμουν καλός στο σκίτσο. Θυμάμαι χαρακτηριστικά να ετοιμάζω ένα book για να το παρουσιάσω τότε σε μια θρυλική μπουτίκ, στη Φωκίωνος Νέγρη. Είχα κάνει και ορισμένα ρούχα. Όταν τα είδε η ιδιοκτήτρια της μπουτίκ, μου είπε: «Εσύ πρέπει να ασχοληθείς με το παπούτσι». Αργότερα πάλι, με την προτροπή μιας καθηγήτριας μου, δήλωσα συμμετοχή στη 12η Μπιενάλε Νέων Καλλιτεχνών στην Ιταλία όπου και με επέλεξαν από όλους τους συμμετέχοντες να εκπροσωπήσω την Ελλάδα στον τομέα της μόδας εκτός συνόρων. Από εκεί και μετά ξεκίνησαν όλα.

Οι γυναίκες είμαστε δύσκολες σε ό,τι αφορά τα παπούτσια; Με ποιο κριτήριο, πιστεύεις, τα επιλέγουμε;

Σκέφτομαι πως το βασικό κριτήριο των γυναικών ή τουλάχιστον όσων εγώ έχω συναναστραφεί, είναι να υπάρχει ένας συνδυασμός design και άνεσης. Πολλές γυναίκες επενδύουν σε καλοφτιαγμένα all day παπούτσια. Θέλω να πω ότι, ίσως αγοράζουν περισσότερα καθημερινά παπούτσια. Μου λένε πως πια έχουν σταματήσει να αγοράζουν εξεζητημένα σχέδια, που δεν μπορούν να τα φορέσουν περισσότερο από μια βραδιά και πως τις ενδιαφέρει πιο πολύ ένα διαχρονικό, ποιοτικό παπούτσι. Ο εκπαιδευμένος καταναλωτής αγοράζει πάντα με δύο κριτήρια. Το ωραίο και το ποιοτικό.

Πιστεύεις σίγουρα στη θεωρία που υποστηρίζει πως η κομψότητα ξεκινάει από τα παπούτσια! Οι Ελληνίδες έχουν σωστή αισθητική όσον αφορά τα παπούτσια;

Φιλίππα μου, δεν ξέρω αν μπορώ εγώ να αποφασίσω για αυτό, αν οι Ελληνίδες έχουν σωστή αισθητική. Αυτό που σίγουρα μπορώ να πω είναι πως καλό θα ήταν να προσπαθούμε να αφομοιώνουμε τις τάσεις της μόδας, να μην κάνουμε «copy-paste» σε ό,τι βλέπουμε και να έχουμε τη δύναμη να απορρίπτουμε, ακόμα και αν κάτι είναι πολύ «της μόδας».

Θεωρείς πως τα παπούτσια σου απευθύνονται σε ένα γυναικείο κοινό που διαθέτει μια οικονομική άνεση; Ή έχεις και γυναίκες που βλέπουν την αγορά ενός παπουτσιού σαν μια μικρή… επένδυση;

Η αλήθεια είναι κάπου στη μέση. Η πραγματικότητα πια έχει γίνει δύσκολη για όλους μας, η κατανάλωση έχει μειωθεί πολύ. Όμως, κάποια πράγματα δεν μπορούν να χάσουν την ποιότητά τους, διότι η ποιότητα δεν προσαρμόζεται αναλόγως των οικονομικών συνθηκών. Η ποιότητα πάντα έχει μια αξία.

Θα πρότεινες ακριβή τσάντα η ένα κομψό παπούτσι;

Θα πρότεινα και τα δύο! Αν και δεν με ενδιαφέρει καθόλου ο σχεδιασμός τσαντών, τις εκτιμώ πάρα πολύ, ειδικά όταν είναι φτιαγμένες από φίνα δέρματα.

Πώς πρέπει να επιλέγουμε τα παπούτσια μας; Με βάση το ύψος μας; Το στυλ μας, γενικότερα; Τις τάσεις;

Αρχικά βάσει του στυλ μας, το οποίο περιλαμβάνει και τη γνώση του σώματός μας (ύψος, βάρος κ.λπ.). Μαζί πάνε αυτά. Οι τάσεις, πιστεύω πως προσφέρουν μια ασφάλεια στον κόσμο και βοηθούν πολύ στην κοινωνικοποίηση. Γνωρίζω τι συμβαίνει, ανήκω και εγώ μαζί σας. Τάσεις και στυλ, όμως, δεν έχουν καμία σχέση μεταξύ τους.

Ποιον ξένο σχεδιαστή θαυμάζεις στο είδος σου;

Μου αρέσει πολύ η δουλειά του Paul Andrew, πρώην σχεδιαστής στον Ferragamo και ο Manolo Blahnik. Ιδιαίτερα φινετσάτα τα Gianvito Rossi.

Οι γυναίκες επιλέγουν Έλληνες σχεδιαστές στο παπούτσι ή προτιμούν ξένα brand names;

Αυτό το θέμα ανοίγει μεγάλη κουβέντα και έχει μια βαθιά ιστορία. Νομίζω πως αφορά γενικά την ελληνική μόδα, η οποία έχει ορισμένους πολύ καλούς σχεδιαστές.

Γιατί ασχολήθηκες με το γυναικείο παπούτσι; Είναι στα σχέδια σου και το ανδρικό στο μέλλον;

Το ανδρικό δεν είναι στα άμεσα σχέδια μου, όμως με ενδιαφέρει πολύ να σου αναπτύξω τη σκέψη μου σχετικά με την ενασχόλησή μου με το γυναικείο παπούτσι. Δουλεύω όπως ένας καλλιτέχνης. Ασχολούμαι αποκλειστικά ο ίδιος με τον σχεδιασμό και το συνολικό στήσιμο της συλλογής, πράγμα που της δίνει ένα αναγνωρίσιμο στυλ και προσωπικό χαρακτήρα. Όμως, μέσα από τη δουλειά μου, θέλω να ερμηνεύσω τη σχέση των γυναικών με τα αγαπημένα τους αντικείμενα, τα παπούτσια, εξετάζοντας την ψυχολογική και ερωτική έννοια αυτών των αντικειμένων. Μέσα σε κάθε κουτί παπουτσιών ανά σεζόν υπάρχει και μια ιστορία γραμμένη από μένα. Ό,τι θα διαβάσει μια γυναίκα, είναι βασισμένο σε πραγματικές αφηγήσεις γυναικών, μιας και ζητάω από διάφορες γυναίκες να μου αφηγηθούν μια εμπειρία που είχαν με κάποιο ζευγάρι παπούτσια που είναι σημαντικό για εκείνες. Με τη σειρά μου, προσθέτω την προσωπική μου ερμηνεία για την εμπειρία αυτή, δημιουργώντας έτσι έναν ανοιχτό διάλογο ανάμεσα σε μένα και στην κάθε γυναίκα ξεχωριστά, μιας και θα βρει την ιστορία γραμμένη μέσα στο κουτί. Είναι μια εμπειρία, η οποία μπορεί να αναδείξει κοινά σημεία έκφρασης σε γυναίκες άγνωστες μεταξύ τους, χωρίς να γνωρίζουν πως ο αρχικός συνδετικός κρίκος αυτής της εμπειρίας είναι το αντικείμενο-παπούτσι. Πρόκειται για τη ζωντανή δυναμική που ενυπάρχει στον ανθρώπινο ψυχισμό, τον χώρο απ’ όπου πηγάζει η επιθυμία, απ’ όπου ξεκινά η επιθυμία, αναζητώντας αυτό που της λείπει.

Οι τάσεις για το καλοκαίρι του 2023;

Νομίζω πως υπάρχει πλήρης πληροφόρηση σχετικά με τις τάσεις γενικά, που δεν θα προσθέσω κάτι νέο, ό,τι και να πω. Η πρόταση, το τι έχεις να προτείνεις, είναι η αρχή των πάντων και ό,τι περιλαμβάνει αυτό.

Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στη Voice της Κυριακής 19/02/2023

Μπορείτε να δείτε αναλυτικότερα τη δουλειά του Στάθη Σαμαντά ΕΔΩ