Προσπάθεια να ξεμπλοκάρει το πολυετές αδιέξοδο γύρω από το πυρηνικό του πρόγραμμα επιχειρεί το Ιράν, με τον Υπουργό Εξωτερικών της χώρας να ανακοινώνει ότι βρίσκεται σε διαδικασία συνεννόησης με τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο για τον καθορισμό ημερομηνίας νέας συνάντησης. Οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται διατεθειμένες να επανεκκινήσουν τον διάλογο με την Τεχεράνη, ενδεχόμενο που θα μπορούσε να επαναφέρει τη διπλωματική επαφή μετά την πρόσφατη στρατιωτική ανάφλεξη.
«Εργαζόμαστε για να οριστεί η ημερομηνία», δήλωσε ο Αμπάς Αραγτσί, μεταφέροντας την πρόθεση της ιρανικής πλευράς να προσέλθει πιο “ισχυρή” στις συνομιλίες. Όπως μεταδίδουν ιρανικά μέσα, ο Ιρανός ΥΠΕΞ είχε επαφές την Παρασκευή τόσο με την επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας, όσο και με τους ομολόγους του σε Λονδίνο, Παρίσι και Βερολίνο.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι υπήρξε συμφωνία για τη μορφή των συνομιλιών, που αναμένεται να πραγματοποιηθούν σε επίπεδο αναπληρωτών υπουργών Εξωτερικών. Αν επιβεβαιωθεί το χρονοδιάγραμμα, η διαδικασία μπορεί να αποτελέσει δίαυλο για ευρύτερο άνοιγμα μεταξύ Ιράν και Δύσης, την ώρα που η κατάσταση στο πυρηνικό πεδίο παραμένει τεταμένη μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ και τα πλήγματα των ΗΠΑ σε κρίσιμες ιρανικές εγκαταστάσεις.
Ακολούθησε η μονομερής αποχώρηση της Τεχεράνης από τη συνεργασία με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), με αποτέλεσμα την απομάκρυνση των επιθεωρητών και την περαιτέρω επιδείνωση της εμπιστοσύνης. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φέρονται να έχουν στείλει τελεσίγραφο στο Ιράν, απειλώντας με ενεργοποίηση του μηχανισμού «snapback» δηλαδή την αυτόματη επαναφορά των κυρώσεων που είχαν ανασταλεί μετά τη συμφωνία του 2015 αν δεν υπάρξει επιστροφή στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Όροι για διάλογο με ΗΠΑ
Το Ιράν δείχνει επίσης διάθεση να εξετάσει επανεκκίνηση των συνομιλιών και με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Όπως δήλωσε ο Αραγτσί σε σώμα διπλωματών στην Τεχεράνη, η ιρανική κυβέρνηση είναι ανοιχτή σε επαφές, αλλά μόνο εφόσον υπάρξουν εγγυήσεις ότι η διαδικασία δεν θα οδηγήσει σε νέα στρατιωτική σύγκρουση. «Αν ξαναρχίσουν οι συνομιλίες, πρέπει να διασφαλιστεί ότι αυτό δεν θα μας οδηγήσει σε πόλεμο», φέρεται να είπε.
Η Τεχεράνη επαναφέρει την πάγια θέση ότι ο εμπλουτισμός ουρανίου πρέπει να συνεχιστεί εντός της ιρανικής επικράτειας. Θέση που προσκρούει σε πάγιες αμερικανικές ενστάσεις και κυρίως σε όσα διατύπωνε η Ουάσινγκτον επί προεδρίας Τραμπ. Το Ισραήλ, από την πλευρά του, δικαιολόγησε τις επιθέσεις λέγοντας ότι το Ιράν πλησίασε επικίνδυνα στο να αποκτήσει πυρηνική βόμβα.
Οι εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών και της ΙΑΕΑ συμφωνούν πως το οργανωμένο πυρηνικό οπλικό πρόγραμμα του Ιράν είχε σταματήσει το 2003. Ωστόσο, η Τεχεράνη συνέχισε να εμπλουτίζει ουράνιο σε ποσοστά έως 60% ένα τεχνικό βήμα πριν την οριοθέτηση των 90%, που συνδέονται με στρατιωτική χρήση.
Όλα αυτά ενώ ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, αποκάλυψε στις 7 Ιουλίου ότι οι πρόσφατοι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν προκαλέσει τέτοιας έκτασης καταστροφές, ώστε ιρανικά συνεργεία ασφαλείας δεν έχουν ακόμα μπορέσει να εισέλθουν στις εγκαταστάσεις για να καταγράψουν τις ζημιές.
