Τι αλλάζει με το νομοσχέδιο Βρούτση σε εισφορές, συντάξεις, ταμεία

Κατατέθηκε στη Βουλή, το νέο Ασφαλιστικό νομοσχέδιο που περιλαμβάνει παρεμβάσεις στις κύριες και στις επικουρικές συντάξεις, καθώς επίσης και αλλαγές στις εισφορές που θα καταβάλλουν στο εξής οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αγρότες και οι αυτοαπασχολούμενοι.

Το νομοσχέδιο κατατέθηκε χωρίς την σχετική αναλογιστική μελέτη, που έπρεπε να το συνοδεύει, η οποία όμως πρόκειται να προστεθεί κατά τη διάρκεια της συζήτησης που θα λάβει χώρα τις επόμενες ημέρες στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής. Ειδικότερα, στο νέο Ασφαλιστικό νομοσχέδιο, υπάρχουν διατάξεις για τα εξής θέματα:

*Ποσοστά αναπλήρωσης: Τα νέα, βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης θα επηρεάσουν θετικά, όσες συντάξεις προέκυψαν για πάνω από 30 έτη προϋπηρεσίας. Κερδισμένοι είναι όλοι όσοι συνταξιοδοτήθηκαν μετά την 13η Μαϊου 2016, ημερομηνία έναρξης ισχύος του προηγούμενου Ασφαλιστικού νόμου, γνωστού και ως νόμου Κατρούγκαλου. Όμως κερδισμένοι θα είναι και όσοι είχαν συνταξιοδοτηθεί πριν από την ανωτέρω ημερομηνία και είχαν αρνητική ή πολύ μικρή θετική, προσωπική διαφορά. Τα αναδρομικά θα αφορούν την περίοδο από την 1η Οκτωβρίου 2019 και μετά και θα δοθούν σε πέντε ισόποσες, ετήσιες δόσεις (έως το 2024). Επίσης, αναδρομικά ποσά θα λάβουν και όσοι θα τύχουν επιστροφών στις επικουρικές τους συντάξεις για την ίδια περίοδο.

 *Εισφορές: Τα 1,4 εκατ των μη μισθωτών ασφαλισμένων θα πληρώνουν στο εξής εισφορές στη βάση έξι κατηγοριών, από 220 έως 576 ευρώ για κύρια ασφάλιση και υγεία. Ειδικά για τις εισφορές του μηνός Ιανουαρίου, το περιθώριο επιλογής των εισφορών είναι έως τις 12 Μαρτίου. Οι νέοι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, που έχουν λιγότερα από πέντε έτη ασφάλισης, θα εντάσσονται σε μία άλλη ασφαλιστική κατηγορία, καταβάλλοντας μόλις 136 ευρώ το μήνα.

 *Εφάπαξ – επικούρηση: Αγρότες, υγειονομικοί υπάλληλοι του πρώην ΕΤΑΑ – ΟΑΕΕ, ελεύθεροι επαγγελματίες του πρώην ΟΑΕΕ, αλλά και μισθωτοί του πρώην ΙΚΑ, αποκτούν το δικαίωμα προαιρετικής ένταξης σε κλάδο επικουρικής ασφάλισης και εφάπαξ. Έτσι θα μπορούν στη λήξη του εργασιακού τους βίου, να λάβουν και εκείνοι, επικουρική σύνταξη και εφάπαξ βοήθημα. Η ένταξη σε κάποιον από αυτούς τους κλάδου θα είναι υποχρεωτική για το σύνολο του ασφαλιστικού τους βίου.

*Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Μειώνεται η ποινή (πέναλτι) για τους συνταξιούχους, που επιλέγουν να συνεχίσουν να εργάζονται. Στο εξής, η σύνταξή τους, για το χρονικό διάστημα που θα εργάζονται, θα μειώνεται κατά 30% και όχι κατά 60%, όπως ίσχυε έως τώρα. Ειδική μνεία γίνεται στο νέο νόμο για όσους συνταξιούχους, καταλαμβάνουν θέσεις σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης. Σε αυτή την περίπτωση, οι συνταξιούχοι θα τυχαίνουν αναστολής καταβολής σύνταξης, μόνο στην περίπτωση που είναι κάτω των 62 ετών. Διαφορετικά, θα υπόκεινται και εκείνοι σε μείωση της σύνταξής τους, κατά 30%, όπως δηλαδή θα συμβαίνει και για όλους τους υπόλοιπους. Μοναδική εξαίρεση από αυτές τις περικοπές συντάξεων, είναι οι αγρότες, που θα επιλέξουν να συνεχίσουν να ασκούν κάποιας μορφής αγροτική εργασία. Πρέπει να σημειωθεί όμως, ότι το νέο πέναλτι, αφορά ακόμα και εκείνους που συνεχίζουν να εργάζονται, πριν από την ψήφιση του νέου νόμου. Πάντως, παρέχεται μια μικρή μεταβατική περίοδος για τους «παλαιούς» εργαζόμενους συνταξιούχους, έως δηλαδή την 1η Ιανουαρίου 2021.

*Πλασματικά έτη ασφάλισης: Στο νέο νόμο, εξαιτίας των αλλαγών στα ποσοστά αναπλήρωσης, θα προκύψουν αναπόφευκτα αλλαγές προς το χειρότερο και για τη διαδικασία της εξαγοράς πλασματικού χρόνου ασφάλισης. Για το λόγο αυτό, υπάρχει ειδική διάταξη, που τονίζει ότι, για περιπτώσεις που οι ασφαλισμένοι θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα, πριν από την εξόφληση της εξαγοράς των πλασματικών ετών ασφάλισης, τότε η παρακράτηση θα πραγματοποιείται απευθείας από το τελικό ποσό της σύνταξης, που θα του χορηγηθεί. Ειδικά για περιπτώσεις επικουρικών συντάξεων, εάν πρόκειται για δημόσιους υπαλλήλους, οι οποίοι θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης με εξαγορά πλασματικών ετών, τότε θα πραγματοποιείται συμψηφισμός ή παρακράτηση, μόνο για περιπτώσεις που το οφειλόμενο ποσό δεν υπερβαίνει τις 3.000 ευρώ.

*Δελτίο Παροχής Υπηρεσιών: Στο νέο Ασφαλιστικό νόμο, θα τυχαίνουν απαλλαγής από την καταβολή ασφαλιστικών εισφορών, τυχόν μισθωτοί που ασκούν και ελεύθερο επάγγελμα. Απαραίτητη προϋπόθεση όμως είναι, να καταβάλλουν για τις μισθωτές τους υπηρεσίες, ποσά εισφορών που θα ισούνται ή θα υπερβαίνουν τη 2η ασφαλιστική κατηγορία, δηλαδή τα 252 ευρώ το μήνα.

*13η σύνταξη: Με το νέο νόμο, καταργείται η 13η σύνταξη, που χορηγήθηκε πέρσι τον Μάιο, από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Το μέτρο αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάσουν μία σύνταξη, περίπου 800.000 χαμηλοσυνταξιούχοι, ενώ μέρος της σύνταξής τους θα απωλέσουν όλοι οι υπόλοιποι.

• Εισφορές υγειονομικής περίθαλψης: Από τις εισφορές ύψους 6% απαλλάσσονται το επίδομα τυφλότητας, το επίδομα απολύτου αναπηρίας και το εξωϊδρυματικό επίδομα.
• Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη: Το ελάχιστο όριο που τίθεται για χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας, άρα και για πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, θα είναι στο εξής τα 50 ένσημα για τους μισθωτούς και οι δύο μήνες ασφάλισης για τους μη μισθωτούς ασφαλισμένους. Πρόκειται για παγίωση του σημερινού καθεστώτος, που όμως έληγε στα τέλη του τρέχοντος μήνα.
• Ένοπλες δυνάμεις: Επιπλέον προσαύξηση κατά 1,5%, θα έχουν τα ποσοστά αναπλήρωσης γι’ αυτή την κατηγορία ασφαλισμένων. Η προσαύξηση αυτή θα ισχύει για κάθε έτος, μετά το 45ο της εργασίας τους.
• Σύνταξη προστάτη: Στο εξής θα μπορεί ο γονέας, ο σύζυγος ή ο αδελφός ανάπηρου να λάβει σύνταξη από ίδιο δικαίωμα, για παράδειγμα σύνταξη γήρατος, ακόμα και αν είχε λάβει στο παρελθόν σύνταξη προστάτη – υποστηρικτή. Όμως θα πρέπει η τελευταία σύνταξη να έχει ανασταλεί, στην περίπτωση που ο ανάπηρος έπιασε δουλειά ως μισθωτός ή έγινε αυτοαπασχολούμενος.