Τι μας φέρνει το νέο Ασφαλιστικό

Το ασφαλιστικό νομοσχέδιο, όπως αποφάσισε η Διάσκεψη των Προέδρων, θα ψηφιστεί έως την Κυριακή. Οι βασικές αλλαγές που θα επιφέρει στις συντάξεις και στα Ταμεία περιγράφονται αναλυτικά σε εκτενή αναλογιστική μελέτη που δημοσιοποίησε το Υπουργείο Εργασίας.

Αρχικά, όπως αναφέρει η έκθεση, οι επιπτώσεις της κρίσης είχαν συνακόλουθα επιπτώσεις στα έσοδα των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης από ασφαλιστικές εισφορές.

Ο Πίνακας 1 παρουσιάζει την εξέλιξη των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές των Φορέων Κύριας Ασφάλισης για την περίοδο 2009-2015 και τις αντίστοιχες εκτιμήσεις του βασικού σεναρίου (δηλαδή πριν τη νομοθέτηση της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης) για την περίοδο από 2016-2019.

Πίνακας 1: Εξέλιξη ασφαλιστικών εισφορών για τους φορείς κύριας ασφάλισης

Πηγή: Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών

Ασφαλιστική δαπάνη

Σύμφωνα με τα στοιχεία εξέλιξης της συνταξιοδοτικής δαπάνης, διαπιστώνεται σημαντική μείωση σε απόλυτα μεγέθη τα έτη 2010 και 2013, λόγω της εφαρμογής των διαδοχικών νόμων περιορισμού της (Ν.4024/11, Ν.4051/12, Ν.4093/2012), ενώ ως ποσοστό του ΑΕΠ παρατηρείται αύξηση, η οποία οφείλεται στη σημαντική μείωση του ΑΕΠ την ίδια περίοδο.

Οι προβολές του βασικού σεναρίου έως το 2019 (πριν δηλαδή τη σύνταξη του σχεδίου νόμου για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση), παρουσιάζουν τη σταδιακή αύξηση της συνταξιοδοτικής δαπάνης σε απόλυτα μεγέθη (32,06 δισ. ευρώ το 2019). Στο βασικό αυτό σενάριο το ύψος της συνταξιοδοτικής δαπάνης το έτος 2019 αντιστοιχεί στο 16,3% του ΑΕΠ.

Πίνακας 2: Εξέλιξη συνταξιοδοτικής δαπάνης 2009-2019

Πηγή: Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών

Ελλείμματα φορέων κύριας ασφάλισης

Σύμφωνα πάντα με το υπουργείο, παρά την ενσωμάτωση των μέτρων περιορισμού της δαπάνης, η εξέλιξη του ελλείμματος των φορέων κοινωνικής ασφάλισης σε απόλυτα μεγέθη είναι αυξητική. Από το 2015 αναμένεται σταδιακή βελτίωση των εισφορών (λόγω των αναμενόμενων βελτιώσεων στις μακροοικονομικές εξελίξεις), ωστόσο η βελτίωση αυτή δεν είναι επαρκής να καλύψει την αύξηση της δαπάνης, η οποία εξελίσσεται με ταχύτερους ρυθμούς.

Συνοψίζοντας για όλη την περίοδο των προβολών του βασικού σεναρίου, δηλαδή από το 2016 έως και το 2019, και δεδομένων των υψηλών ετήσιων ελλειμμάτων, το ύψος της κρατικής χρηματοδότησης που απαιτείται ετησίως για την καταβολή των κύριων συντάξεων, ανέρχεται σε ποσοστό ανώτερο του 9% του ΑΕΠ.

Πίνακας 3: Εξέλιξη ελλείμματος φορέων κύριας ασφάλισης

Πηγή: Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών

Παράλληλα, στην έκθεση αναφέρεται ότι για την κάλυψη του ελλείμματος των ασφαλιστικών φορέων κύριας ασφάλισης, απαιτείται ετησίως η απορρόφηση άνω του 35% των φορολογικών εσόδων, το οποίο, σύμφωνα με το βασικό σενάριο, το 2019 ανέρχεται περίπου στο 40%.

Μεσοπρόθεσμες επιπτώσεις της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης

Η συνταξοδιοτική δαπάνη για κύριες και επικουρικές συντάξεις, λαμβάνοντας υπόψη τις παρεμβάσεις της μεταρρύθμισης και στις δύο κατηγορίες συντάξεων (κύριες και επικουρικές), παρουσιάζει μείωση το έτος 2019 σε ύψος της τάξης των 1.300 εκ ευρώ ή αντιστοίχως 0,66% του ΑΕΠ.

Αντιστοίχως, όπως αναφέρεται, οι επιπτώσεις της μεταρρύθμισης στο έλλειμμα των φορέων κύριας ασφάλισης, το 2019 εκτιμάται ότι θα βελτιώσει το οικονομικό αποτέλεσμα των φορέων κύριας ασφάλισης κατά 1.000 εκ. ευρώ περίπου, ή 0,53% του ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι η κρατική χρηματοδότηση που θα απαιτηθεί για τη χρηματοδότηση των κύριων συντάξεων θα είναι αντιστοίχως μειωμένη.

Πίνακας 4: Εξέλιξη συνταξιοδοτικής δαπάνης μετά τη μεταρρύθμιση

Πηγή: Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης,Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών

Τέλος, μεταξύ άλλων, δίνονται συγκεκριμένα παραδείγματα υπολογισμού σύνταξης μισθωτού ασφαλισμένου.