Γράφει ο Μιχάλης Μπάιλας
Νέα μεγάλα ρήγματα εμφανίζονται στη Ν.Δ., με την αμφισβήτηση προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη και το «επιτελικό του κράτος» να εκδηλώνεται πλέον ανοιχτά. Στο στόχαστρο των «γαλάζιων» βουλευτών ο πρωθυπουργός, οι στενοί συνεργάτες του και το επιτελείο του στο Μαξίμου.
Η κοινή παρέμβαση πέντε «γαλάζιων» βουλευτών, των Αθανάσιου Ζεμπίλη, Ανδρέα Κατσανιώτη, Ξενοφώντα Μπαραλιάκου, Γιάννη Οικονόμου και Ιωάννη Παππά, σηματοδοτεί μια ποιοτική κλιμάκωση. Με άρθρο τους στα «Νέα» δεν περιορίζονται σε γενικές επισημάνσεις, αλλά καταμαρτυρούν ευθέως στο Μαξίμου και στον κ. Μητσοτάκη τη λειτουργία ενός συγκεντρωτικού συστήματος εξουσίας, όπου κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονται από έναν στενό κύκλο, παρακάμπτοντας υπουργούς, κοινοβουλευτική ομάδα και κομματικές δομές.
Οι ίδιοι κάνουν λόγο για θεσμική ανισορροπία, επισημαίνοντας ότι η υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων στο κέντρο έχει οδηγήσει σε υποβάθμιση του ρόλου των εκλεγμένων βουλευτών και των υπουργείων. Καταγγέλλουν, ουσιαστικά, ότι το «επιτελικό κράτος» λειτουργεί εις βάρος της δημοκρατικής λογοδοσίας, καθώς οι αποφάσεις λαμβάνονται από μη εκλεγμένους τεχνοκράτες και στενούς συνεργάτες του πρωθυπουργού.
Ιδιαίτερα αιχμηροί είναι και στο ζήτημα της πολιτικής ευθύνης, σημειώνοντας ότι έχει παγιωθεί μια πρακτική κατά την οποία οι επιτυχίες αποδίδονται στο κεντρικό επιτελείο, ενώ οι αποτυχίες και το πολιτικό κόστος μετακυλίονται στους βουλευτές και στην Περιφέρεια. Τονίζουν επίσης ότι οι βουλευτές δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται ως απλοί μεταφορείς ειλημμένων αποφάσεων ούτε ως «ασπίδα» για κυβερνητικές αστοχίες.
Παράλληλα, αναδεικνύουν συγκεκριμένα γεγονότα που όπως λένε επιβεβαιώνουν τη δυσλειτουργία του μοντέλου: την αναζωπύρωση της υπόθεσης του ΟΠΕΚΕΠΕ, τις παραιτήσεις υπουργών και υφυπουργών, αλλά και τα αλλεπάλληλα αιτήματα άρσης ασυλίας βουλευτών της Ν.Δ. Στο ίδιο πλαίσιο, αφήνουν αιχμές και για τον υπουργό Επικρατείας, Άκη Σκέρτσο, ο οποίος έχει ταυτιστεί με την αρχιτεκτονική του επιτελικού κράτους.
Οι πέντε ζητούν σαφώς ένα διαφορετικό μοντέλο διακυβέρνησης με ισχυρότερα υπουργεία, σαφείς αρμοδιότητες, ουσιαστική πολιτική ευθύνη, ενισχυμένο κοινοβουλευτικό έλεγχο και μεγαλύτερη συμμετοχή της Περιφέρειας. Υπογραμμίζουν, δε, ότι η δημοκρατική νομιμοποίηση απορρέει από την ψήφο των πολιτών και όχι από κλειστά κέντρα αποφάσεων.
Την ίδια ώρα, η αμφισβήτηση δεν περιορίζεται σε αυτή την κίνηση. Ο βουλευτής Μεσσηνίας, Μίλτος Χρυσομάλλης, στενός φίλος του Αντώνη Σαμαρά, επανέφερε με ένταση το ζήτημα του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών και, με άρθρο του στην «Απογευματινή», ζήτησε την κατάργηση του σχετικού νόμου, ανοίγοντας εκ νέου ένα εσωκομματικό μέτωπο που είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι πέντε φαίνεται πως έκαναν την αρχή. Σύμφωνα με πληροφορίες, υπάρχουν και άλλοι βουλευτές της Ν.Δ. που πλέον αμφισβητούν τον κ. Μητσοτάκη και αναμένεται να εκδηλωθούν το προσεχές διάστημα. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι οι κινήσεις αυτές δεν θα είναι απλώς συμβολικές, αλλά θα στέλνουν σαφές μήνυμα ακόμη και για αλλαγή πρωθυπουργού ως αναγκαία προϋπόθεση για να ξεπεραστεί η κρίση στην κυβερνητική παράταξη.
Σε αυτό το περιβάλλον, τα σενάρια για ευρύτερες πολιτικές εξελίξεις, ακόμη και για τη δημιουργία νέου κόμματος στον χώρο της Δεξιάς, με πιθανή εμπλοκή του Αντώνη Σαμαρά, επανέρχονται δυναμικά. Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας παράταξης σε φάση έντονης εσωτερικής αναταραχής, με τα ρήγματα να βαθαίνουν και την αμφισβήτηση να αποκτά χαρακτηριστικά που δύσκολα μπορούν πλέον να ελεγχθούν.
Το ερώτημα που κυριαρχεί δεν είναι πλέον αν υπάρχει πρόβλημα, αλλά πόσο γρήγορα και με ποια μορφή θα εκδηλωθεί πλήρως η κρίση. Και, κυρίως, αν η ηγεσία μπορεί να την ανακόψει ή αν έχει ήδη ξεκινήσει μια διαδικασία εξελίξεων που δύσκολα θα αναστραφεί.
